ҚазЕжӨШҒЗИ-ың аумағында отандық алма бағының негізі қаланды
Бүгін Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты аумағында ерекше экологиялық бастама жүзеге асты. Ғалымдар, агрономдар мен институт қызметкерлері бірігіп, отандық селекциядан шыққан алма ағаштарының көшеттерін отырғызды. Игі шара «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында ұйымдастырылып, болашақта ғылыми-тәжірибелік әрі органикалық баққа айналмақ.
Іс-шара барысында институт аумағына төрт түрлі ең таңдаулы алма сұрыпы егілді. Мамандардың айтуынша, бұл тек бастамасы ғана. Алдағы уақытта мұнда алмұрт, жүзім, шие мен қара өрік секілді жеміс ағаштары да отырғызылмақ.
Басқарма Торағасы Шолпан Бастаубаева бұл шараның экология мен болашақ алдындағы жауапкершіліктің көрінісі екенін айтты.
– Бүгінгі іс-шара «Таза Қазақстан» аясында өтіп жатыр. Біз болашақ туралы, экология туралы ойлауымыз керек. Әр адам қоғамға пайдасын тигізуі тиіс. Сондықтан біз өз алаңымызда органикалық ауыл шаруашылығы бағының негізін қалауды жөн көрдік. Бұл жерде химиялық препараттар қолданылмайды. Әріптестерімізден ең үздік отандық сұрыптарды алып келуді сұрадық. Ертең фермерлер күні, семинарлар өткен кезде біз адамдарға осы алма түрлерінің дәмдік сапасын көрсетеміз. Бүгін институттың барлық қызметкері дерлік бақ отырғызуға шықты. Қазір мұнда «Восход», «Рашида», «Дамира» және «Айгул» секілді сұрыптар егілуде, – деді Басқарма Төрағасы.
Оның айтуынша, бұл идея бірнеше жылдан бері ойда жүрген.
– Біздің институт – көптеген ғылыми мекемелердің бастауында тұрған іргелі орталық. Бұрын бұл жерде бақтар мен жүзімдіктер болған. Біз сол жақсы дәстүрді жалғастырғымыз келеді. Уақыт өте келе мұнда картоптың да үздік отандық сұрыптарын отырғызуға болады, – деді ол.
Ал Теміржан Айтбаев, «Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС Басқарма Төрағасы, бұл бастаманың маңызын ерекше атап өтті.
– Бүгін ең таңдаулы төрт түрлі алма көшетін алып келдік. Бұлар – отандық селекцияның сапалы сұрыптары. Бұл жерге болашақта алмұрт, жүзім, шие, қара өрік те отырғызамыз. Мұнда көптеген фермерлер, қонақтар келеді, Дала күндері өтеді. Сол кезде адамдар біздің отандық жеміс түрлерімізді көріп, танысады. Институт қызметкерлері өздері күтіп-баптайды, біз де ғылыми кеңес беріп, зиянкестермен күресу, суғару тәсілдері бойынша көмектесеміз. Бұл – үлкен әрі пайдалы жұмыс. Үш жылдан кейін бұл ағаштар жеміс беріп, адамдар саясында демалатын болады, – деді ол.
Марина Уразаева, агротехнология бөлімінің меңгерушісі, көшеттердің толықтай органикалық әдіспен өсірілгенін атап өтті.
– Бұл көшеттерді өсіру барысында ешқандай химиялық препарат қолданылған жоқ. Тек органикалық тәсілдер пайдаланылды. Бүгін біз қазақстандық селекциядан шыққан «Дамира», «Рашида», «Восход», «Айгүл» сұрыптарын отырғызып жатырмыз. Біздің сорттар шетелдік өнімдерден еш кем түспейді, тіпті кей жағдайда сапасы жоғары, – деді маман.
Сәуле Қазыбаева, «Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС Басқарма төрағасының орынбасары, бұл бақ ғылым адамдарына арналған символикалық орынға айналатынын айтты.
– Бүгін біз отандық сұрыптардан «Ғалымдар бағын» отырғызуды бастадық. Болашақта бұл баққа арнайы атау беру үшін байқау жарияланады. Бұл – тек ғылыми жоба емес, сонымен қатар келер ұрпаққа қалатын естелік. Ертеңгі Ұлы Жеңіс күні қарсаңында осы бастаманы ардагерлер рухына арнағымыз келеді. Ағаш отырғызу – халыққа жақсылық жасаудың, табиғатқа қамқор болудың белгісі, – деді ол.
Мамандардың айтуынша, баққа барлық агротехникалық талап сақталып, тамшылатып суғару жүйесі орнатылады. Ал бірнеше жылдан кейін бұл жер ғылыми тәжірибе алаңы ғана емес, көлеңкесі мен жемісі жарасқан жасыл мекенге айналмақ.
В КазНИИЗиР заложили сад отечественных сортов яблони
Сегодня на территории Казахского научно-исследовательского института земледелия и растениеводства состоялась экологическая акция по закладке сада отечественных сортов яблони. Учёные, агрономы и сотрудники института совместно высадили саженцы, выведенные казахстанскими селекционерами. Инициатива реализована в рамках программы «Таза Қазақстан» и в будущем должна стать научно-практическим и органическим садом.
В этот день на территории института были высажены четыре лучших сорта яблони отечественной селекции. По словам специалистов, это лишь начало масштабного проекта. В дальнейшем здесь планируют посадить груши, виноград, вишню и сливы.
Председатель Правления Шолпан Бастаубаева рассказала, что идея создания сада связана не только с экологией, но и с ответственностью перед будущими поколениями.
– Сегодняшнее мероприятие проходит в рамках программы «Таза Қазақстан». Мы должны думать о будущем, об экологии и о том, какую пользу каждый человек может принести обществу. Поэтому мы решили заложить на территории института органический сад, где не будут использоваться химические препараты. Мы попросили коллег привезти лучшие отечественные сорта. Во время Дней поля, фермерских встреч и семинаров мы сможем показывать людям вкусовые качества наших яблок. Практически весь коллектив института вышел сегодня на посадку сада. Сейчас здесь высаживаются сорта «Восход», «Рашида», «Долина» и «Айгуль», – сказала Председатель Правления.
По её словам, идея создания такого сада обсуждалась уже несколько лет.
– Наш институт стоял у истоков многих научных организаций. Когда-то здесь уже были сады и виноградники, и мы хотим возродить эту хорошую традицию. Со временем здесь можно будет высадить и лучшие отечественные сорта картофеля, –добавила она.
Темиржан Айтбаев, председатель правления ТОО «Казахский научно-исследовательский институт плодоовощеводства», подчеркнул важность этой инициативы.
– Сегодня мы привезли четыре лучших сорта яблони отечественной селекции. В будущем здесь появятся груши, виноград, вишня и сливы. В КазНИИЗиР приезжает много фермеров, гостей, здесь проходят Дни поля и семинары. Люди смогут увидеть наши отечественные сорта, познакомиться с ними. Сотрудники института будут сами ухаживать за деревьями, а мы готовы помогать научными рекомендациями – по поливу, защите растений и уходу. Это большая и полезная работа. Уже через три года сад начнёт приносить плоды, а люди смогут отдыхать в его тени, – отметил он.
Марина Уразаева, заведующая отделом агротехнологии и питомниководства садовых культур, отметила, что саженцы выращены полностью органическим способом.
– При выращивании этих саженцев не применялись химические препараты – только органические методы. Сегодня мы высаживаем сорта казахстанской селекции: «Дамира», «Рашида», «Восход» и «Айгуль». Наши сорта ничем не уступают зарубежным, а в некоторых случаях даже превосходят их по качеству, – подчеркнула специалист.
Сауле Казыбаева, заместитель председателя правления ТОО «Казахский научно-исследовательский институт плодоовощеводства», отметила, что будущий сад станет символическим местом для ученых и памятью для будущих поколений.
– Сегодня мы начали закладку «Сада ученых» из отечественных сортов. В дальнейшем планируется объявить конкурс на лучшее название сада. Это не просто научный проект, а доброе начинание, которое останется будущим поколениям. В преддверии Дня Победы мы хотим посвятить эту инициативу памяти ветеранов. Посадить сад – значит оставить после себя добро и заботу о людях, – сказала она.
По словам специалистов, при создании сада будут соблюдены все агротехнические требования, а также организована система капельного орошения. Через несколько лет это место должно стать не только научной площадкой, но и зелёным уголком, наполненным тенью и плодами отечественной селекции.
@agro__press @nasec.kz
Өңірлік ғылым – аграрлық дамудың басты қозғаушы күші
2026 жылғы 5–6 мамыр күндері Қызылорда облысында Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы Президиумының көшпелі отырысы өтті. «Қуатты өңірлік ғылым – қуатты өңір!» тақырыбымен ұйымдастырылған маңызды жиынға еліміздің жетекші ғалымдары, аграрлық сала мамандары мен өңір басшылығы қатысты.

Аталған іс-шараға Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты ұжымы да белсенді қатысып, институттың Басқарма Төрағасы Шолпан Бастаубаева өңірдің агроөнеркәсіп кешенін тұрақты дамыту мәселелеріне арналған мазмұнды баяндама жасады.
Өз сөзінде Шолпан Оразқызы Қызылорда облысының ауыл шаруашылығы табиғи-климаттық ерекшеліктерімен дараланатынын атап өтті. Өңірде су тапшылығы, топырақтың тұздануы және климаттың өзгеруі аграрлық сектор алдына жаңа міндеттер қойып отырғанын жеткізді. Осыған байланысты қазіргі кезеңде құрғақшылыққа және тұзға төзімді дақылдарды өндіріске енгізудің маңызы артып келеді.
Баяндамашы институттың ғылыми әлеуетіне ерекше тоқталып өтті. Бүгінде институтта 110 ғылыми қызметкер еңбек етеді, 15 зертхана жұмыс істейді және еліміздің әртүрлі өңірлеріне бейімделген 215 сорт пен будан мемлекеттік тізілімге енгізілген. Сонымен қатар, 50 мыңнан астам генетикалық қор сақталып, ондаған инновациялық агротехнология әзірленген.
Жиын барысында Қызылорда облысында егіс алқаптарын әртараптандыру жұмыстары жүргізіліп жатқаны айтылды. Соңғы жылдары су ресурстарын тиімді пайдалану мақсатында күріш алқаптарын қысқартып, оның орнына жүгері, майбұршақ, құмай, судан шөбі және малазықтық дақылдарды өсіруге басымдық берілуде. Бұл бағыт өңірдің экологиялық жағдайын жақсартуға және ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Шолпан Бастаубаева өз баяндамасында жүгері өндірісінің болашағына да кеңінен тоқталды. Қазіргі таңда Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде жүгеріні терең өңдеу саласы қарқынды дамып келеді. Соның ішінде Қызылорда облысында жаңа өңдеу зауытының іске қосылуы алдағы уақытта жүгері мен майбұршақ егістігінің көлемін ұлғайтуға негіз болмақ. Институт ғалымдары өңір жағдайына бейімделген жоғары өнімді сорттар мен будандардын шаруашылықтарға ұсынуға дайын екенін атап өтті.

Сонымен қатар, институт селекция саласындағы жетістіктерін таныстырып, Қызылорда облысында пайдалануға ұсынылған бидай, арпа, жүгері, майбұршақ және жоңышқа сорттарының артықшылықтарына тоқталды. Ғалымдардың айтуынша, бұл сорттар құрғақшылыққа төзімділігімен, өнімділігімен және топырақтың тұздануына бейімділігімен ерекшеленеді.
Іс-шара қорытындысында өңірлік ғылымды дамыту ауыл шаруашылығының тұрақты дамуы мен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі маңызды фактор екені атап өтілді. Институт ғалымдары Қызылорда облысының аграрлық секторына ғылыми-әдістемелік қолдау көрсетуге әрдайым дайын екендерін жеткізді.
Региональная наука как основа устойчивого развития аграрного сектора
5–6 мая 2026 года в Кызылординской области состоялось выездное заседание Президиума Национальной Академии наук Республики Казахстан при Президенте Республики Казахстан на тему «Сильная региональная наука – сильный регион!». В работе заседания приняли участие ведущие ученые страны, представители государственных органов, аграрного бизнеса и научного сообщества.
Активное участие в мероприятии принял Казахский научно-исследовательский институт земледелия и растениеводства. Председатель правления института Шолпан Бастаубаева выступила с докладом, посвященным вопросам устойчивого развития агропромышленного комплекса Кызылординской области в условиях изменения климата и дефицита водных ресурсов.
В своем выступлении Шолпан Оразовна отметила, что сельское хозяйство региона имеет свои особенности, связанные с жарким климатом, засолением почв и ограниченностью водных ресурсов. В этих условиях особую актуальность приобретают научные разработки, направленные на внедрение засухо- и солеустойчивых сельскохозяйственных культур.

Особое внимание в докладе было уделено научному потенциалу института. Сегодня в институте работают 110 научных сотрудников, функционируют 15 специализированных лабораторий, а в государственный реестр включены 215 сортов и гибридов сельскохозяйственных культур, адаптированных к различным почвенно-климатическим условиям Казахстана.
В ходе заседания были рассмотрены перспективы диверсификации посевных площадей в Кызылординской области. В связи с необходимостью рационального использования воды в регионе постепенно сокращаются площади риса и увеличиваются посевы кукурузы, сои, сорго, суданской травы и кормовых культур. По мнению ученых, такой подход позволит повысить устойчивость аграрного производства и улучшить экологическую ситуацию в регионе.
Отдельно в докладе были отмечены перспективы развития кукурузоводства. В южных регионах Казахстана активно развивается отрасль глубокой переработки кукурузы, а строительство нового перерабатывающего предприятия в Кызылординской области создаст дополнительный спрос на данную культуру. Институт готов обеспечить сельхозтоваропроизводителей региона современными высокоурожайными сортами и гибридами, адаптированными к местным условиям.
Также были представлены достижения института в области селекции. Ученые рассказали о сортах пшеницы, ячменя, кукурузы, сои и люцерны, рекомендованных для выращивания в Кызылординской области. Эти сорта отличаются устойчивостью к засухе, солевым почвам и способны обеспечивать стабильный урожай даже в сложных климатических условиях.
По итогам заседания участники подчеркнули, что развитие региональной науки является важнейшим фактором устойчивого развития сельского хозяйства и обеспечения продовольственной безопасности страны. Представители института выразили готовность и дальше оказывать научно-методическую поддержку аграриям региона.
ҚазЕжӨШҒЗИ-да Отан қорғаушылар күніне арналған мерекелік іс-шара өтті
Бүгін ҚазЕжӨШҒЗИ-да Отан қорғаушылар күніне арналған мерекелік іс-шара өтті.
Іс-шара барысында институттың әйелдер ұжымы ер азаматтарды мерекемен құттықтап, оларға жылы лебіздерін білдірді.

Кеш аясында концерттік бағдарлама ұйымдастырылып, әндер мен шығармашылық нөмірлер ұсынылды.
Мерекелік шара көтеріңкі көңіл-күй сыйлап, қатысушыларға ерекше әсер қалдырды.
В КазНИИЗиР прошло праздничное мероприятие, посвящённое Дню защитника Отечества
Сегодня в Казахском научно-исследовательском институте прошло праздничное мероприятие, посвящённое Дню защитника Отечества.

В ходе мероприятия женский коллектив института поздравил мужчин с праздником и выразил им тёплые пожелания.
В рамках вечера была организована концертная программа с музыкальными и творческими номерами.
Праздничное мероприятие создало тёплую и торжественную атмосферу, оставив у участников приятные впечатления.
@agro__press @nasec.kz
Жас ғалымның халықаралық конференциядағы ғылыми жетістігі
2026 жылы 5–6 мамыр күндері Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінде «Smart AgroScience: жас ғалымдардың зерттеулері мен инновациялары» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті.

Конференцияның «Тұрақты ауыл шаруашылығы және экология» секциясы бойынша «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының» жас ғалымы, PhD докторанты Бекжан Майкотов І орын иеленді.
Ғылыми жетекшісі: «Өсімдіктер биотехнологиясы» зертханасының меңгерушісі, б.ғ.к. Раушан Ержебаева.
Ғылыми баяндамасының тақырыбы:
«Майбұршақтың (Glycine max L.) фотопериодтық сезімталдық гендерін молекулалық маркерлер арқылы анықтау және оларды селекциялық процесте пайдалану».
Бұл жетістік жас ғалымдардың аграрлық ғылым саласындағы ізденістері мен ғылыми әлеуетінің жоғары екенін көрсетеді.
Научное достижение молодого учёного на международной конференции
5–6 мая 2026 года в Казахском национальном аграрном исследовательском университете прошла международная научно-практическая конференция молодых учёных и студентов «Smart AgroScience: исследования и инновации молодых учёных».

В секции «Устойчивое сельское хозяйство и экология» PhD-докторант Казахского научно-исследовательского института земледелия и растениеводства Бекжан Майкотов занял 1 место.
Научный руководитель: заведующая лабораторией «Биотехнология растений», к.б.н. Раушан Ержебаева.
Тема научного доклада:
«Определение генов фотопериодической чувствительности сои (Glycine max L.) с помощью молекулярных маркеров и их использование в селекционном процессе».
Данное достижение свидетельствует о высоком научном потенциале и исследовательской активности молодых учёных в аграрной науке.
@agro__press @nasec.kz
Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияда жас ғалымдардың инновациялық зерттеулері талқыланды
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінде «Smart Agroscience: Жас ғалымдардың зерттеулері мен инновациялары» атты жас ғалымдар мен студенттердің халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы 5–6 мамыр күндері ұйымдастырылып, ғылым мен білім саласындағы өзекті мәселелерді талқылауға арналды.

Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты атынан PhD докторант Рустемова Қарлыға Усенғалиевна «Қазақстанның оңтүстік-шығыс жағдайында тыңайтқыштарды қолдану әсерінен суармалы ашық қара-қоңыр топырағының агрохимиялық қасиеттерінің трансформациясы» атты баяндама жасап, өз зерттеу нәтижелерімен бөлісті.
Аталған конференция жас зерттеушілердің кәсіби дамуына серпін беріп, ғылымдағы жаңа бастамаларды қолдауға бағытталған маңызды алаң болды.
На международной научно-практической конференции обсудили инновационные исследования молодых учёных
В Казахском национальном аграрном исследовательском университете 5–6 мая прошла международная научно-практическая конференция молодых учёных и студентов «Smart Agroscience: Исследования и инновации молодых учёных», посвящённая обсуждению актуальных вопросов в сфере науки и образования.

От Казахского научно-исследовательского института земледелия и растениеводства PhD-докторант Рустемова Карлыга Усенгалиевна представила доклад на тему «Трансформация агрохимических свойств орошаемой светло-каштановой почвы под влиянием применения удобрений в условиях юго-востока Казахстана», в котором поделилась результатами своих исследований.
Данная конференция стала важной площадкой, направленной на профессиональное развитие молодых исследователей и поддержку новых научных инициатив.
@agro__press @nasec.kz
Қазақстанда Ұлттық генбанк азық-түлік қауіпсіздігінің негізіне айналуда
Қазақстанда өсімдіктердің генетикалық ресурстарын сақтау мен тиімді пайдалануға бағытталған Ұлттық генбанк құру жобасы жүзеге асырылып жатыр. Бұл бастама елдің агробиоалуантүрлілігін сақтап, азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға бағытталған.

ҚазЕжӨШҒЗИ-ың генофонд зертханасының бас ғылыми қызметкері, биология ғылымдарының докторы, профессор М.А. Есімбекованың айтуынша, бұл бағыттағы зерттеулер 2000 жылдан бері жүргізіліп келеді:
«Біз халықаралық деңгейде мойындалған қағидаттарға сүйенеміз. Биологиялық әртүрлілік туралы конвенция мен Нагойя хаттамасы аясындағы жұмыс еліміздің геноқорды сақтау саясатын жүйелі түрде дамытуға мүмкіндік береді».
Оның сөзінше, генбанк құру – уақыт талабы:
«Қазіргі таңда генетикалық эрозия күшейіп, ауыл шаруашылығы дақылдарының алуан түрлілігі азайып барады. Сондықтан генетикалық ресурстарды сақтау – стратегиялық міндет».
Ал зертхана меңгерушісі К.Б. Мұкин бүгінде нақты нәтижелер бар екенін айтады:
«Қазірдің өзінде ұзақ мерзімді сақтауға 36 мыңнан астам тұқым үлгісі қойылды. Бұл – отандық селекцияны дамытуға негіз болатын маңызды қор».
Оның пікірінше, генбанк тек сақтау орны емес:
«Бұл жүйе генетикалық ресурстарды пайдалануды бақылауға, ашықтықты арттыруға және аса құнды сорттарды сақтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар бірыңғай мемлекеттік тізілім қалыптасып жатыр».
Мамандардың айтуынша, жоба жүзеге асқан жағдайда Қазақстанның импорттық тұқымға тәуелділігі азайып, ауыл шаруашылығының тұрақтылығы артады.
Ұлттық генбанк – бұл ғылым мен ауыл шаруашылығының тоғысқан тұсы ғана емес, елдің болашағына салынған инвестиция.
Национальный генбанк растений в Казахстане становится основой продовольственной безопасности
В Казахстане продолжается работа над созданием Национального генбанка генетических ресурсов растений для продовольствия и сельского хозяйства – ключевого проекта, направленного на сохранение агробиоразнообразия и укрепление продовольственной безопасности страны.

Как отмечает главный научный сотрудник лаборатории генофонда сельскохозяйственных культур КазНИИЗиР, доктор биологических наук, профессор М.А. Есимбекова, исследования в этой области ведутся с 2000 года и уже опираются на международные стандарты:
«Работа по генетическим ресурсам растений развивается в рамках международных соглашений, таких как Конвенция о биологическом разнообразии и Нагойский протокол. Это позволяет Казахстану выстраивать системную и признанную на глобальном уровне политику сохранения генофонда».
По ее словам, создание генбанка обусловлено не только научными задачами, но и реальными рисками:
«Сегодня мы наблюдаем усиление генетической эрозии, утрату сортов и сокращение разнообразия сельскохозяйственных культур. В этих условиях формирование национальной системы хранения – это не выбор, а необходимость».
Заведующий лабораторией генофонда сельскохозяйственных культур К.Б. Мукин подчеркивает, что уже проделана значительная работа:
«На сегодняшний день на длительное хранение заложено более 36 тысяч образцов семян по 7 группам культур. Это серьезная база для дальнейших селекционных исследований и развития отечественного аграрного сектора».
По его словам, генбанк выполняет не только функцию хранения, но и становится инструментом прозрачности:
«Он обеспечивает мониторинг использования генетических ресурсов и способствует сохранению особо ценных сортов. Кроме того, формируется единый государственный реестр, что важно для учета и эффективного управления».
Эксперты отмечают, что реализация проекта позволит снизить зависимость от импортных семян, повысить устойчивость сельского хозяйства к климатическим изменениям и обеспечить выполнение международных обязательств Казахстана.
Создание Национального генбанка – это не просто научная инициатива, а инвестиция в устойчивое будущее аграрной отрасли страны.
@agro__press @nasec.kz
ҚазЕжШӨҒЗИ жас ғалымы Түркияда тағылымдамадан өтті
2026 жылғы 6–17 сәуір аралығында Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ҒЗИ биотехнология зертханасының жас ғалымы Қосшыбай Аяжан Түркияның Анкара қаласындағы Central Research Institute for Field Crops орталығында ғылыми тағылымдамадан өтті.

Тағылымдама барысында зерттеуші молекулалық генетика, биоинформатика және өсімдік селекциясы саласындағы заманауи тәсілдермен танысты. Бидайдың ауруларға төзімділік гендерін анықтауға арналған KASP технологиясын қоса алғанда, ДНҚ-маркерлермен жұмыс істеудің практикалық әдістері меңгерілді. Сонымен қатар қос гаплоидтар (DH) алу тәсілдері игерілді.
Алынған білім мен тәжірибе алдағы ғылыми-зерттеу жұмыстарында қолданылатын болады.
Молодая ученая КазНИИЗиР прошла стажировку в Турции
С 6 по 17 апреля 2026 года молодой ученый лаборатории биотехнологии Казахского НИИ земледелия и растениеводства Косшыбай Аяжан прошла научную стажировку в Central Research Institute for Field Crops (г. Анкара, Турция).

В ходе стажировки исследователь ознакомилась с современными подходами в области молекулярной генетики, биоинформатики и селекции растений. Были освоены практические методы работы с ДНК-маркерами, включая технологию KASP для идентификации генов устойчивости к заболеваниям пшеницы, а также методы получения двойных гаплоидов (DH).
Полученные знания и навыки будут использованы в дальнейшей научно-исследовательской деятельности.
@agro__press @nasec.kz
ҚазЕжШӨҒЗИ австралиялық ғалым Питер Колды қабылдады
Бүгін ҚазЕжШӨҒЗИ-ға австралиялық ғалым Питер Кол келді. Кездесу барысында өсімдіктердің су тұтынуын, су потенциалын және топырақ ылғалын басқаруға арналған заманауи технологиялар таныстырылды.

ICT International компаниясы ұсынған шешімдер өсімдіктердегі су ағынын дәл өлшеуге мүмкіндік береді. SFS датчигі жылулық әдіс арқылы өсімдіктің су тұтынуын анықтайды және деректерді цифрлық форматта береді.
Компания 40 жылдан астам уақыт бойы топырақ, өсімдік және қоршаған орта параметрлерін өлшеуге арналған ғылыми құралдар әзірлеп келеді.
Кездесу барысында бұл технологияларды Қазақстанда қолдану және бірлескен зерттеулер жүргізу мәселелері талқыланды.
КазНИИЗиР посетил австралийский ученый Питер Кол
Сегодня КазНИИЗиР посетил австралийский ученый Питер Кол. В ходе встречи были представлены современные технологии мониторинга водопотребления растений, их водного потенциала и влажности почвы.

Компания ICT International презентовала решения для точного измерения сокодвижения растений. Датчик SFS определяет потребление воды с использованием теплового метода и передает данные для дальнейшего анализа.
Уже более 40 лет ICT International разрабатывает научные приборы для измерения параметров почвы, растений и окружающей среды.
Стороны обсудили возможности внедрения технологий в Казахстане и развитие совместных научных исследований.
@agro__press @nasec.kz
ҚазЕжӨШҒЗИ-да «Доминант» компаниясымен кездесу өтті
Бүгін ҚазЕгіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты-да (ҚазЕжӨШҒЗИ) «Доминант» компаниясының өкілдерімен кездесу өтті.
«Доминант» – ауыл шаруашылығы саласында тұқым шаруашылығын дамыту, заманауи технологияларды енгізу және өнімділікті арттыру бағытында жұмыс істейтін компания.

Кездесу барысында тараптар Қазақстан мен өзге елдердегі аграрлық тәжірибелердің ұқсастығын атап өтті. Компания өкілдері Қазақстанда бірлескен жобаларды іске асыруға қызығушылық білдіріп, институттың қолдауымен ғылыми зерттеулер мен тәжірибелік жұмыстарды бастауға ниетті екенін жеткізді.
«Қазақстанда біздің тәжірибемізге жақын бағыттар көп. Біз күш біріктіріп, тәжірибе алмасып, жаңа жобаларды бірге жүзеге асыруға дайынбыз», – деді компания өкілдері.
Тараптар ынтымақтастықты дамыту, тәжірибе алмасу және халықаралық тәжірибені енгізу мәселелерін талқылады. Сонымен қатар, биыл өзара әріптестік туралы меморандумға қол қою жоспарланып отыр. Ал алғашқы кезеңде мамандар арасында тәжірибе алмасу және бірлескен зерттеулер жүргізу көзделген.
В КазНИИЗиР состоялась встреча с компанией «Доминант»
Сегодня Казахский научно-исследовательский институт земледелия и растениеводства (КазНИИЗиР) посетили представители компании «Доминант».
«Доминант» – компания, работающая в сфере сельского хозяйства, специализирующаяся на развитии семеноводства, внедрении современных технологий и повышении урожайности.

В ходе встречи стороны отметили схожесть направлений работы и актуальных задач в аграрной сфере Казахстана и других стран. Представители компании выразили заинтересованность в запуске совместных проектов в Казахстане и подчеркнули готовность работать при поддержке института.
«Мы видим большой потенциал для сотрудничества, готовы объединить усилия, обменяться опытом и начать совместную работу, опираясь на международный опыт», – отметили представители компании.
Стороны договорились развивать партнёрство, обмениваться опытом и внедрять лучшие международные практики. В этом году планируется подписание меморандума о сотрудничестве, а на первом этапе – проведение совместных исследований и обмен экспертными знаниями.
@agro__press @nasec.kz
Астанада азық-түлік қауіпсіздігіне арналған халықаралық сессия өтті
22–24 сәуір аралығында Астана қаласында өткен RES 2026 аймақтық экологиялық саммиті аясында азық-түлік қауіпсіздігіне арналған жоғары деңгейдегі панельдік сессия ұйымдастырылды. Іс-шараны БҰҰ Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы мен Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі бірлесіп өткізді.

Сессияда Орталық Азиядағы азық-түлік қауіпсіздігі мәселелері, климаттың өзгеруі, жердің тозуы және су ресурстарына түсетін жүктеменің артуы сияқты өзекті проблемалар талқыланды. Қатысушылар су, жер және азық-түлік арасындағы өзара байланысты ескере отырып, табиғи ресурстарды кешенді басқару қажеттігін атап өтті.
Панельдік талқылауға аймақ елдерінің сарапшылары мен халықаралық ұйым өкілдері қатысып, агроазық-түлік жүйелерінің тұрақтылығын арттыру, ресурстарды тиімді пайдалану және ұзақ мерзімді азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету жолдарын қарастырды.
Іс-шараға қатысқан ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор, ҚазЕгіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты-нің бас ғылыми қызметкері Жұмағали Оспанбаев өз сөзінде:
«Бүгінде Орталық Азия елдері үшін азық-түлік қауіпсіздігі тікелей су және жер ресурстарының жағдайына байланысты. Су тапшылығы мен климаттың өзгеруі жағдайында бізге ғылыми негізделген, кешенді шешімдер қажет. Бұл бағытта өңірлік ынтымақтастықты күшейту – басты міндеттердің бірі», – деп атап өтті.
Сарапшылардың айтуынша, аймақта су ресурстарының тапшылығы мен инфрақұрылымның тозуы ауыл шаруашылығы өнімділігінің төмендеуіне әкеліп отыр. Сондықтан табиғи ресурстарды тиімді басқару тек экологиялық емес, экономикалық тұрақтылықтың да негізгі факторы ретінде қарастырылады.
В Астане обсудили продовольственную безопасность Центральной Азии
В Астане в рамках RES 2026 (22–24 апреля 2026 года) прошла панельная сессия высокого уровня, посвящённая вопросам продовольственной безопасности в Центральной Азии. Организаторами выступили ФАО совместно с Министерство сельского хозяйства Республики Казахстан.

В ходе встречи эксперты обсудили ключевые вызовы, связанные с изменением климата, деградацией земель и ростом нагрузки на водные ресурсы. Особое внимание было уделено необходимости комплексного управления ресурсами в системе «вода–земля–продовольствие», а также развитию регионального сотрудничества.
Панельная дискуссия объединила представителей стран региона и международных организаций для выработки решений, направленных на повышение устойчивости агропродовольственных систем и обеспечение долгосрочной продовольственной безопасности.
Участник сессии, доктор сельскохозяйственных наук, профессор, главный научный сотрудник лаборатории земледелия КазНИИЗиР Жумагали Оспанбаев отметил:
«Продовольственная безопасность в Центральной Азии сегодня напрямую зависит от эффективного управления водными и земельными ресурсами. В условиях изменения климата и дефицита воды необходимо внедрять научно обоснованные подходы и усиливать региональное взаимодействие».
По словам экспертов, нарастающий дефицит воды, износ инфраструктуры и климатические риски требуют системных решений, поскольку от этого зависит не только устойчивость сельского хозяйства, но и экономическая стабильность региона в целом.
@agro__press @nasec.kz