Халықаралық ғылыми іссапар
КазЕжӨШҒЗ институттың бас ғылыми қызметкері профессор Рсалиев Шынболат Сырашұлы 2025 жылғы 16-20 қараша аралығында Қытайдың Синдао қаласында іссапарда болды. Синдао – Сары теңіздің жағасында орналасқан елдің маңызды ғылыми-экономикалық орталығы. Рсалиев Ш.С. Синдао ауыл шаруашылық университеті ұйымдастырған халықаралық конференцияға қатысып, ғылыми баяндама жасады, бұл шара Шаңқай ынтымақтастық одағының бағдарламасын жүзеге асыруға арналған. Баяндамада 2023–2025 жылдары гранттық жоба аясында ресейлік және өзбекстандық әріптестермен жүргізілген тәжірибелердің нәтижелері ұсынылды.
Конференцияға Мәскеу мемлекеттік университетінің, Санкт-Петербургтегі Бүкілресейлік өсімдік қорғау институтының, Ташкент химиялық технология институтының ғалымдары, сондай-ақ ауыл шаруашылығы дақылдарының генетикасы мен селекциясы бойынша Қытайдың алдыңғы қатарлы зерттеушілері қатысты.
Форум барысында қатысушыларды Синдао қаласындағы ғылыми орталықтармен таныстырды: Smart Biotech Molecular Breeding лабораториясы, Qingdao Modern Seed Industry Innovation Center және басқалар. Сондай-ақ, Қытай-ШОС сауда экономикалық орталығы көрсетілді. Конференция соңында қатысушыларға Синдао ауыл шаруашылық университетінің сертификаты табысталды.
Международная научная командировка
Главный научный сотрудник института профессор Рсалиев Шынболат Сырашович с 16 по 20 ноября 2025 года находился в командировке в Циндао (Китай). Циндао – важный научный и экономический центр страны, расположенный на побережье Желтого моря.
Рсалиев Ш.С. принял участие в международной конференции, организованной Циндаоским сельскохозяйственным университетом в рамках программы Шанхайской организации сотрудничества, и выступил с научным докладом. В докладе были представлены результаты экспериментов, проведенных совместно с российскими и узбекскими коллегами в рамках грантового проекта 2023–2025 годов.
В конференции участвовали ученые из МГУ, Всероссийского института защиты растений (Санкт-Петербург), Ташкентского химико-технологического института, а также ведущие китайские исследователи в области генетики и селекции сельскохозяйственных культур.
В ходе форума участников познакомили с научными центрами Циндао: Лабораторией молекулярной селекции Smart Biotech, Инновационным центром современного семеноводства Циндао и другими. Также был показан Торгово-экономический центр Китай-ШОС. По итогам конференции участникам были вручены сертификаты Циндаоского сельскохозяйственного университета.
2025 жылға арналған есеп
Бюджеттік бағдарлама 267
АШМ ҚР BR-22885857 аясындағы бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру
«Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында майлы және дәнді дақылдардың жоғары өнімді сұрыптары мен будандарын жасау және өндіріске енгізу»
1. 2025 жылғы зерттеулердің мақсаты
Қазақстанның әртүрлі топырақ-климаттық аймақтарына бейімделген майлы және дәнді-дақылдардың жоғары өнімді жаңа сорттары мен будандарын дәстүрлі, биотехнологиялық және физиологиялық әдістерді қолдана отырып жасау.
2. 2025 жылға қойылған негізгі міндеттер
Жаңа бастапқы материалды тарта отырып, майлы және дәнді-дақылдардың жаңа сорттары мен будандарын жасау.
Селекциялық питомниктерде тұрақты линияларды кешенді бағалау (технологиялық, биохимиялық, молекулалық-генетикалық, биотехнологиялық).
Қазақстанның түрлі аймақтары үшін жаңа сорттар мен будандарды өсірудің сорттық технологияларын әзірлеу.
Жоғары сапалы тұқым алу мақсатында бастапқы және элиталық тұқым шаруашылығын ұйымдастыру.
Ғылыми зерттеу нәтижелерін өндіріске енгізу және насихаттау.
3. 2025 жылғы негізгі нәтижелер
Селекциялық жұмыс және генетикалық зерттеулер
Селекциялық питомниктерде 9327 майлы дақыл, 2912 дәнді-дақыл үлгісі зерттелді.
5 майлы, 2 дәнді-дақыл бойынша будандастыру жүргізіліп, жаңа будан тұқымдары алынды.
1107 майлы, 2010 дәнді-дақыл нөмірінің тұқым сапасы бағаланды.
Соя үлгілерінде антиқоректік заттардың (трипсин ингибиторлары, полифенолдар, таниндер, липоксигеназа) мөлшері зерттелді.
Маңызды шаруашылық белгілерімен байланысты гендік аллельдерді анықтау үшін полногеномдық талдау (GWAS) үшін фенотиптік деректер жиналды – құрғақшылыққа төзімділік, бұршақтың жарылуы, фотопериодқа сезімталдық.
Сорттық технологияларды әзірлеу
Қазақстанның үш экологиялық аймағында тәжірибелер салынды:
Батыс Қазақстан – сафлор өсіру технологиясы.
Солтүстік Қазақстан – жаздық рапс, тары, қарақұмық технологиялары.
Оңтүстік-Шығыс Қазақстан – күздік рапс, зығыр, сафлор технологиялары.
Жаңа сорттарды құру және сынаққа беру
Мемлекеттік сортсынауға ұсынылған: күнбағыстың 1 классикалық буданы, жаздық рапстың 1 төмен эрукальды сорты.
Құжаттар ГКСИСК-ке жолданды.
Тұқым шаруашылығы
Өндірілген тұқым көлемі: майлы дақылдар – 1056,2 т,
дәнді-дақылдар – 5,2 т.
Жаңа сорттарды енгізу алаңы 7531,2 га құрады.
Ғылыми және өндірістік қызмет
5 семинар, 8 Дала күні өткізілді.
31 ғылыми мақала жарияланды, 4 буклет және 1 ұсыныс дайындалды.
1 патент алынды, 3 патенттік өтінім берілді.
Жас мамандар даярланды: 1 бакалавр және 1 магистрант.
Отчет за 2025 год
Бюджетная программа 267
В рамках программно-целевого финансирования МСХ РК BR-22885857
«Создание и внедрение в производство высокопродуктивных сортов и гибридов масличных и крупяных культур с целью обеспечения продовольственной безопасности Казахстана»
1. Цель исследований на 2025 год
Создание высокопродуктивных сортов и гибридов масличных и крупяных культур, адаптированных к различным природно-климатическим зонам Казахстана, с использованием традиционных, биотехнологических и физиологических методов селекции.
2. Основные задачи на 2025 год
Создание новых сортов и гибридов масличных и крупяных культур на основе расширенного исходного материала.
Комплексная оценка устойчивых линий (технологическая, биохимическая, молекулярно-генетическая, биотехнологическая) в селекционных питомниках.
Разработка сортовой технологии возделывания новых сортов и гибридов в различных почвенно-климатических зонах Казахстана.
Организация первичного и элитного семеноводства для получения высококачественного семенного материала.
Внедрение результатов исследований и их популяризация среди сельхозтоваропроизводителей.
3. Основные результаты 2025 года
Селекционная работа и генетические исследования
В селекционных питомниках изучено 9327 образцов масличных и 2912 образцов крупяных культур.
Проведена гибридизация по 5 масличным и 2 крупяным культурам; получены новые гибридные семена.
Оценено качество семян 1107 номеров масличных и 2010 номеров крупяных культур.
Выполнено исследование образцов сои на содержание антипитательных веществ (ингибиторы трипсина, полифенолы, танины, липоксигеназа).
Получены фенотипические данные для проведения полногеномного анализа (GWAS) для выявления ассоциаций между генетическими аллелями и хозяйственно ценными признаками — устойчивостью к растрескиванию бобов, засухоустойчивостью, реакцией на фотопериод.
Разработка технологий возделывания
Заложены полевые опыты в трёх экологических зонах Казахстана:
Запад Казахстана – разработка сортовой технологии возделывания сафлора.
Север Казахстана – технологии для ярового рапса, проса, гречихи.
Юго-Восток Казахстана – технологии для озимого рапса, льна, сафлора.
Создание и передача новых сортов
Созданы и подготовлены к государственному сортоиспытанию:
1 классический гибрид подсолнечника, 1 низкоэруковый сорт ярового рапса.
Документы переданы в ГКСИСК.
Семеноводство
Произведены семена:
масличных культур – 1056,2 т, крупяных культур – 5,2 т.
Площадь внедрения новых сортов составила 7531,2 га.
Научная и производственная деятельность
Участие в 5 семинарах и 8 Днях поля.
Опубликовано 31 научная работа, подготовлено 4 буклета и 1 рекомендация.
Получен 1 патент, подано 3 заявки на патент.
Подготовлены молодые кадры: 1 бакалавр и 1 магистрант.
ҚазЕжӨШҒЗИ-да сенбілік өтті: қызметкерлер институт аумағын тазартты
Бүгін ҚазЕжӨШҒЗИ-да кезекті сенбілік өтті. Институттың барлық қызметкерлері белсене қатысып, аумақты ретке келтірді.
Мұндай экологиялық шаралар ұжымда тұрақты түрде өткізіліп, тазалықты сақтау, көркейту және экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған.
Ұжым сенбілікке қатысуды жақсы дәстүрге айналған іс деп атап өтті. Бұл шара қызметкерлерді ортақ құндылықтар – табиғатты қорғау және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау – төңірегінде біріктіреді.
В КазНИИЗиР прошёл субботник: сотрудники очистили территорию института
Сегодня в Казахском научно-исследовательском институте земледелия и растениеводства (КазНИИЗиР) прошёл очередной субботник. Все сотрудники института активно вышли на уборку и привели в порядок прилегающую территорию.
Подобные экологические акции в КазНИИЗиР проводятся регулярно и направлены на поддержание чистоты, благоустройства и формирование экологической культуры.
Коллектив отметил, что участие в субботнике стало доброй традицией и объединяет сотрудников вокруг общих ценностей – заботы о природе и ответственном отношении к окружающей среде.
ҚазЕжӨШҒЗИ жас ғалымдары Минскідегі халықаралық конференцияда үздік атанды
2025 жылғы 18–20 қараша аралығында ҚазЕжӨШҒЗИ өсімдіктер биотехнологиясы зертханасының жас ғалымдары – ғылыми қызметкер Жұмаліева Г.Т. және кіші ғылыми қызметкер Дженисбаева А.М. – Беларусь ҰҒА Генетика және цитология институтының 60 жылдығына арналған «ХХІ ғасырдың генетикасы мен биотехнологиясы: мәселелер, жетістіктер, перспективалар» атты IV Халықаралық ғылыми конференцияға қатысты. Іс-шара Минск қаласында өтіп, түрлі елдердің жетекші зерттеушілерін біріктірді.
Жас ғалымдар төмендегі тақырыптар бойынша постерлік баяндамалар ұсынды:
«Chickpea (Cicer Arietinum L.) hybridization: enhancing efficiency and refining techniques using morphological and molecular markers»
“Identification of the carriers of genes for resistance to rust and common bunt using molecular markers”
Қорытындысында екі қызметкер де ең үздік постерлік баяндама үшін дипломдармен марапатталды. Бұл олардың ғылыми еңбегінің жоғары бағалануы және өсімдіктер биотехнологиясы саласына қосқан үлестерінің айқын дәлелі болып табылады.
Молодые учёные КазНИИЗиР отметились на международной конференции в Минске
В период с 18 по 20 ноября 2025 года молодые учёные лаборатории биотехнологии растений КазНИИЗиР – научный сотрудник Жумалиева Г.Т. и младший научный сотрудник Дженисбаева А.М. – приняли участие в IV Международной научной конференции «Генетика и биотехнология XXI века: проблемы, достижения, перспективы», посвящённой 60-летию Института генетики и цитологии НАН Беларуси. Мероприятие проходило в городе Минске и собрало ведущих исследователей из разных стран.
От имени лаборатории молодые учёные представили постерные доклады на темы:
«Chickpea (Cicer Arietinum L.) hybridization: enhancing efficiency and refining techniques using morphological and molecular markers»
“Identification of the carriers of genes for resistance to rust and common bunt using molecular markers”
По итогам конкурса оба сотрудника получили дипломы за лучшие постерные доклады, что стало признанием качества их научной работы и вклада в развитие биотехнологии растений.
Қазақстан жануарларға арналған жемді экспорттауды 2,5 есеге арттырды
Қазақстан ауыл шаруашылығы өнімдерін халықаралық нарықта одан әрі нығайтуда: 2025 жылы жануарларға арналған жем экспорты 2,5 есеге өсті. Сарапшылардың пікірінше, өндіріс пен шетел нарықтарына жеткізілімді арттыру елдің азық-түлік қауіпсіздігін күшейтеді және экономикаға миллиондаған доллар табыс әкеледі.
Бұл көрсеткіштерге қалай қол жеткізілгенін Almaty TV арнасына Қазақстан ғылыми-зерттеу институты (ҚазЕжӨШҒЗИ) астық дақылдары лабораториясының меңгерушісі Бахыт Айнабекова айтып берді.
Толығырақ сілтеме бойынша оқыңыз: https://www.youtube.com/
Фото из открытых источников
Казахстан увеличивает экспорт кормов для животных в 2,5 раза
Казахстан усиливает свои позиции на международном рынке агропродукции: в 2025 году экспорт кормов для животных вырос в 2,5 раза. По оценкам экспертов, увеличение производства и поставок на зарубежные рынки не только укрепляет продовольственную безопасность страны, но и приносит миллионы долларов в экономику.
О том, какие шаги позволили достичь таких результатов, телеканалу Almaty TV рассказала заведующая лабораторией зерновых культур КазНИИЗиР Бахыт Айнабекова.
Подробности читайте по ссылке: https://www.youtube.com/
Мароккодағы семинар: ҚазЕжӨШҒЗИ қызметкерінің қатысуы
2025 жылдың 27–31 қазан күндері ҚазЕжӨШҒЗИ қызметкері Мұкин Қ.Б. Марокконың Рабат қаласында өткен «Генбанктердегі деректерді басқару» атты халықаралық семинарға қатысты. Семинарды Crop Trust ұйымының өкілдері – Matija Obreza, Juan Carlos Alarcón және Yassine Nahdi ұйымдастырды.
Іс-шара барысында қатысушылар генетикалық ресурстарға қатысты деректерді тіркеу және сақтау бойынша заманауи жүйелермен танысты. Атап айтқанда, әлемнің жетекші генбанктерінде қолданылатын GRIN Global Community Edition (GGCE) және Genesys платформалары таныстырылды.
Сонымен қатар, 3–5 қараша аралығында Мұкин Қ.Б. Рабаттағы ИКАРДА Генбанкіне барып, оның жұмысы мен құжаттандыру жүйесімен танысты. Бұл сапар өсімдік генетикалық ресурстарын сақтау саласындағы әріптестікті нығайтуға және тәжірибе алмасуға мүмкіндік берді.
Семинар по генбанкам в Марокко: участие сотрудника КазНИИЗиР
С 27 по 31 октября 2025 года сотрудник КазНИИЗиР Мукин К.Б. принял участие в международном семинаре «Управление данными в генных банках», прошедшем в Рабате (Марокко). Мероприятие было организовано специалистами Crop Trust –Matija Obreza, Juan Carlos Alarcón и Yassine Nahdi.
В рамках семинара участники ознакомились с современными системами учёта и хранения данных генетических ресурсов, включая платформы GRIN Global Community Edition (GGCE) и Genesys, которые используются ведущими генными банками мира.
Кроме того, с 3 по 5 ноября Мукин К.Б. посетил Генбанк ИКАРДА в Рабате, где изучил его деятельность, инфраструктуру и систему документирования коллекций. Поездка позволила обменяться опытом и укрепить сотрудничество в сфере сохранения генетических ресурсов растений.
ҚазЕжӨШҒЗИ қызметкері Мерсин университетінде тағылымдамадан өтті
ҚазЕжӨШҒЗИ-ның өсімдіктер биотехнологиясы зертханасының ғылыми қызметкері Айгүл Амангелдиева 2025 жылғы 20 қазаннан 2 қарашаға дейін Түркиядағы Мерсин университетінде тағылымдамадан өтті. Іссапар Ғылым факультеті, Биотехнология кафедрасы және Өсімдік геномикасы зертханасында өткізілді.
Тағылымдаманың негізгі мақсаты – геномдық деректерді талдаудың заманауи әдістерін меңгеру, сондай-ақ болашақ ғылыми ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылау болды.
Стажировка жетекшісі – Мерсин университетінің ассоцированный профессоры Muhammad Azhar Nadeem, h-индексі 26. Ол SCI/SCIE журналдарында 80-нен астам ғылыми мақала жариялаған, өсімдіктердің молекулалық генетикасына арналған 10-нан астам кітап тарауының авторы. Сонымен бірге бірнеше халықаралық ғылыми журналдардың редакциялық алқасының мүшесі және түрлі COST жобаларына қатысады.
Доктор Надим Springer баспасынан шыққан «Legumes Biofortification» кітабының бас редакторы, сондай-ақ Springer Nature шығарған үш кітаптың тең редакторы болып табылады.
Сотрудник КазНИИЗиР прошла стажировку в Университете Мерсина
Сотрудник лаборатории биотехнологии растений КазНИИЗиР Айгуль Амангельдиева прошла стажировку с 20 октября по 2 ноября 2025 года в Университете Мерсина, Турция. Программа проходила на факультете науки, кафедре биотехнологии и в лаборатории растительной геномики.
Основная цель стажировки – освоение современных методов анализа геномных данных и обсуждение перспектив научного сотрудничества.
Руководитель стажировки – ассоциированный профессор Университета Мерсина Muhammad Azhar Nadeem, h-индекс 26. Он автор более 80 научных статей в журналах SCI/SCIE и более 10 глав в книгах по молекулярной генетике растений. Также входит в редакционные коллегии международных научных журналов и активно участвует в проектах COST.
Доктор Надим является главным редактором книги «Legumes Biofortification» (Springer) и со-редактором трёх книг, изданных Springer Nature.
Қазақ ғалымдары Сербиядағы халықаралық топырақтану конгресіне қатысты
2025 жылғы 20–23 қазан аралығында ҚазЕжӨШҒЗИ топырақтану және агрохимия зертханасының бас ғылыми қызметкері Кененбаев С.Б. Белград маңындағы қыратты аймақта өткен Топырақтану қоғамының 4-ші Халықаралық және 16-шы Ұлттық конгресіне «Топырақты қайта қауыштыру – Топырақ денсаулығы үшін ғылым» атты шараға қатысты.
Конгресс жұмысына 300-ден астам маман қатысты. Олардың қатарында Сербияның қоршаған ортаны қорғау, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және су ресурстарын басқару министрліктерінің өкілдері, БҰҰ Қоршаған орта бағдарламасының сарапшылары, Германия, Австрия, Польша, Чехия, Қазақстан, Армения, Әзірбайжан, Сербия, Босния және Герцеговина, Хорватия және басқа елдердің ғылыми-зерттеу институттары мен университеттерінің ғалымдары болды. Сонымен қатар ірі агрохолдингтер, бизнес құрылымдар және қоғамдық ұйымдардың өкілдері де қатысты.
Конгресс мақсаты
Шараның негізгі мақсаты – тәжірибе және білім алмасу, халықаралық байланыс орнату, ғылыми диалогқа арналған алаң құру және тақырыптық желілерді қалыптастыру. Конгресте қазіргі жаһандық экологиялық мәселелер талқыланды: климаттың өзгеруі, биологиялық әртүрліліктің азаюы, қоршаған ортаның ластануы.
Конгресте келесі ғылыми бағыттар қамтылды:
ауыл шаруашылығының климаттың өзгеруіне бейімделуі мен салдарын азайту; климаттың өзгеруінің орман топырақтарына ықпалы; топырақтағы көміртекті басқару және «Soli Toc» әдісімен оның көлемін бағалау; топырақтың экофункционалдығы және жаңа тұрақтылық парадигмасы;
Словенияның 2025 жылғы топырақ классификациясы; ауыл шаруашылығы дақылдарының қоректік құндылығын арттыруға бағытталған биофортификация; топырақ сапасын жақсартудағы микроорганизмдердің рөлі; жүгері өндірісіндегі микробтық инокулянттардың мүмкіндіктері мен шектеулері; сыртқы енгізулерсіз азот айналымын қалпына келтірудің LOOGINEKO моделі; топырақ денсаулығы және биоалуантүрлілік; регенеративті егіншілік әдістері; Балқан өңіріндегі ластанған аумақтарды басқаруды жақсарту; топырақ құнарлылығын арттыруда цеолиттер мен органоминералды тыңайтқыштардың рөлі.
Сонымен бірге Living Labs (тірі зертханалар) әдістемесін қолдану – ғылыми зерттеулерді жергілікті қауымдастықтармен біріктіріп, жаңа шешімдерді бірге әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізу мәселелері қарастырылды.
Қатысудың нәтижелері
Командировка аясында халықаралық ғылыми әріптестік нығайып, тәжірибе алмасу жүзеге асты. Қазақстандық топырақтану ғылымының жетістіктері халықаралық алаңда ұсынылып, алынған материалдар мен жаңа байланыстар зертхананың алдағы ғылыми жұмыстарына пайдаланылатын болады.
Почвенный конгресс собрал учёных из более чем 10 стран: участие принял КазНИИЗиР
С 20 по 23 октября 2025 года главный научный сотрудник лаборатории почвоведения и агрохимии КазНИИЗиР Кененбаев С.Б. принял участие в 4-м Международном и 16-м Национальном конгрессе Почвенного общества Сербии «Воссоединение почв – Наука ради здоровья почвы», который состоялся в предгорье Белграда, в 60 км от столицы.
Мероприятие собрало более 300 участников, среди них – представители министерств охраны окружающей среды, сельского хозяйства, лесного хозяйства и водных ресурсов Сербии, специалисты Программы ООН по окружающей среде, учёные исследовательских институтов и университетов из Германии, Австрии, Польши, Чехии, Казахстана, Армении, Азербайджана, Сербии, Боснии и Герцеговины, Хорватии и других стран. В форуме также участвовали представители агрохолдингов, бизнес-центров и общественных организаций.
Основные цели конгресса
Конгресс был направлен на обмен научным опытом, установление профессиональных связей и создание международной платформы для диалога в области почвоведения и охраны окружающей среды. В центре обсуждений – ключевые глобальные вызовы: изменение климата, потеря биологического разнообразия, загрязнение окружающей среды.
Тематика научных секций
Участники рассмотрели широкий спектр вопросов, среди которых: адаптация сельского хозяйства к климатическим изменениям; влияние изменения климата на лесные почвы; углеродное хозяйство и оценка почвенного углерода (Soli Toc); экофункциональность органического вещества почвы; классификация почв Словении 2025; биофортификация и роль микроорганизмов в улучшении качества почвы; микробные инокулянты в выращивании кукурузы; восстановление азотного цикла без внешних входов (модель LOOGINEKO); здоровье почвы и биоразнообразие; регенеративное земледелие; управление загрязнёнными участками в странах Балканского региона; роль цеолитов и органоминеральных удобрений в управлении плодородием.
Особое внимание уделено внедрению подхода Living Labs (живые лаборатории) – интеграции научных исследований с местными сообществами для совместного создания и тестирования инновационных решений для устойчивого землепользования.
Итоги участия
Командировка позволила укрепить международные научные связи, обменяться опытом и представить достижения Казахстана в области почвоведения на международной площадке. Полученные материалы и контакты будут использованы в дальнейшей научно-исследовательской работе лаборатории.
Цифрландыру және жасанды интеллект: Аграрлық саланың жаңа мүмкіндіктері
2025 жылғы 13 қарашада Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің (ҚазҰАЗУ) Ситуациялық орталығында Ауыл шаруашылығы қызметкерлері күніне орай «Қазақстанның аграрлық саласындағы цифрлық трансформация және жасанды интеллект» тақырыбында дөңгелек үстел өтті.
Іс-шараға университеттің белгілі ғалымдары, сондай-ақ ҚазҰАЗУ сенімгерлік басқаруындағы ғылыми-зерттеу институттарының өкілдері қатысты.
ҚазҰАЗУ Басқарма Төрағасы – Ректордың Бірінші орынбасары Пірімқұл Ибрагимов құттықтау сөзінде аграрлық секторды цифрландырудың стратегиялық маңызын атап өтіп, ғылыми ұйымдар, мемлекеттік құрылымдар және өндіріс арасындағы ынтымақтастықты нығайтудың өзекті екенін ерекше айтты.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірінші Ауыл шаруашылығы қызметкерлері форумында:
«Агроөнеркәсіп кешенін одан әрі цифрландыру мен автоматтандыру мәселесі ұдайы назарда болуға тиіс», — деп атап өткен болатын. Осы үндеу дөңгелек үстелдегі талқылаулардың негізгі бағдарына айналды.
Жиын барысында еліміздің агроөнеркәсіптік кешенін цифрландыруға бағытталған бірқатар өзекті ғылыми және практикалық жобалар ұсынылды. Атап айтқанда: тұқымдарды бақылаудың цифрлық жүйесі; ара шаруашылығындағы селекциялық-асылдандыру үдерісін басқару жүйесі; АӨК үшін кеңістіктік-уақыттық жасанды интеллект; орнықты агроөндірістің негізі ретінде цифрлық егіншілік; агроөнеркәсіп саласындағы жасанды интеллект шешімдері, агроөңдеу саласындағы интеллектуалды басқару жүйелері.
Қатысушылардың пікірінше, цифрландыру мен ИИ технологияларын енгізу өндіріс тиімділігін арттырып, өнім сапасын жақсартады, басқару үдерістерін оңтайландырады және саланың тұрақты дамуына жол ашады.
Дөңгелек үстел белсенді пікірталаспен аяқталып, Қазақстанның аграрлық секторына цифрлық шешімдерді одан әрі енгізу жөніндегі нақты ұсыныстар әзірленді.
Іс-шара соңында барлық баяндамашыларға ҚазҰАЗУ Басқарма Төрағасы – Ректор Куришбаев А.К. атынан Алғыс хаттар табысталды. Бұл олардың аграрлық ғылымды дамытуға, инновацияларды интеграциялауға және ғылыми-практикалық қызметке қосқан үлестеріне көрсетілген жоғары бағалау болды.
Өткен дөңгелек үстел отырысына ҚазЕжӨШҒЗИ (КазНИИЗиР) инновациялар жөніндегі басқарма төрағасының орынбасары Серік Абаев қатысты. Іс-шара барысында ол институттың аграрлық ғылым мен өндірісті цифрландыру бағытында жүзеге асырып жатқан жобалары, смарт-агробақылау жүйелері, дәл егіншілік технологиялары және цифрлық деректерді интеграциялау тәжірибесі туралы толық ақпарат ұсынды.
Сондай-ақ, Серік Абаев ауыл шаруашылығын тиімді дамытуда цифрлық шешімдердің маңызы артып келе жатқанын атап өтіп, алдағы жылдарға арналған перспективалық бағыттармен бөлісті.
13 ноября 2025 года в Ситуационном центре Казахского национального аграрного исследовательского университета (КазНАИУ) состоялся круглый стол на тему «Цифровая трансформация и искусственный интеллект в аграрной сфере Казахстана», приуроченный ко Дню работников сельского хозяйства.
Мероприятие собрало ведущих ученых университета, а также представителей научно-исследовательских институтов, находящихся в доверительном управлении КазНАИУ.
В приветственном слове Первый заместитель Председателя Правления – Ректора Примкул Ибрагимов подчеркнул стратегическое значение цифровизации аграрного сектора и отметил важность тесного взаимодействия научных организаций, государства и реального производства.
Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев на Первом форуме работников сельского хозяйства особо отметил: «В зоне постоянного внимания должны быть вопросы дальнейшей цифровизации и автоматизации агропромышленного комплекса». Это высказывание стало ключевым ориентиром для обсуждений, прошедших в ходе круглого стола.
Участникам были представлены актуальные научные и практические разработки в сфере цифровизации АПК, среди них: цифровая система прослеживаемости семян; система управления селекционно-племенным процессом в пчеловодстве; пространственно-временной искусственный интеллект для нужд АПК; цифровое земледелие как базис устойчивого агропроизводства; решения на основе искусственного интеллекта в агропромышленной сфере; интеллектуальные системы управления производством в агропереработке.
В прошедшем круглом столе принял участие заместитель Председателя Правления по инновациям КазНИИЗиР Серик Абаев. В ходе мероприятия он представил информацию о проектах института в сфере цифровизации аграрной науки и производства, включая системы смарт-агроконтроля, технологии точного земледелия и опыт интеграции цифровых данных.
Серик Абаев также подчеркнул возрастающее значение цифровых решений в повышении эффективности аграрного сектора и поделился перспективными направлениями развития на ближайшие годы.
Специалисты отметили, что цифровизация и внедрение ИИ-технологий позволяют существенно повысить производительность, улучшить качество продукции, оптимизировать управление и обеспечить устойчивое развитие аграрной отрасли.
Работа круглого стола завершилась активной дискуссией и обменом практическими предложениями по дальнейшему внедрению цифровых технологий в АПК Казахстана.
В завершение мероприятия всем докладчикам были вручены Благодарственные письма от имени Председателя Правления – Ректора КазНАИУ Куришбаева А.К., что стало признанием их вклада в развитие аграрной науки, интеграцию инноваций и многолетнюю научно-практическую деятельность.
Ауқымды Аграрлық форум: органикалық өндіріс негізгі тақырыпқа айналды
Астанада ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің екінші форумы өтті. Іс-шараға ҚазӨжШҒЗИ басқарма төрайымы Шолпан Бастаубаева және жас ғалым, PhD доктор, ҚазӨжШҒЗИ-дың аға ғылыми қызметкері Алтынай Жакатаева қатысты.
Форумға екі мыңға жуық адам жиналып, саланың маңызды мәселелерін талқылауға арналған ең ірі алаңдардың біріне айналды. Қатысушылар форум форматының мазмұнды әрі тиімді өткенін атап өтті.
Алдымен Ауыл шаруашылығы министрі сөз сөйлеп, саладағы өзекті түйткілдерді атап өтті, қатысушыларды кәсіби мерекемен құттықтады және алдағы жұмыс бағыттарын белгіледі. Одан кейін Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев баяндама жасады.
Президент тиімді жер пайдалану заманауи агротехнологияларды қатаң ұстанғанда ғана мүмкін болатынын атап өтті. 2022 жылдан бері мемлекет меншігіне 14 млн гектар пайдаланылмаған жер қайтарылған. Мемлекет басшысы бұл жерлерді келесі жылдың ортасына дейін толық айналымға енгізіп, нәтижелі жұмыс істей алатын шаруаларға беруді тапсырды.
Форумның негізгі басымдығы – органикалық ауыл шаруашылығын дамыту. Президенттің айтуынша, ұлттық «Qazaq Organicfood» бренді халықаралық нарықта лайықты орын алуы үшін барлық мүдделі тараптардың бірлескен жұмысы қажет:
органикалық технологияларды енгізу, топырақ құнарлылығын қалпына келтіру, биологиялық қорғауды дамыту, өндірісті халықаралық экологиялық стандарттарға сәйкестендіру.
Форум органикалық өндірістің болашағын талқылауға мүмкіндік берген маңызды диалог алаңы болып, сала мамандарының еңбегін атап өтуге жағдай жасады.
Крупный Аграрный форум в Астане: органическое производство стало главной темой
В Астане прошёл второй Форум работников сельского хозяйства, в котором приняли участие председатель Правления КазНИИЗиР Шолпан Бастаубаева и молодой учёный, PhD доктор, старший научный сотрудник КазНИИЗиР Алтынай Жакатаева.
Форум собрал около двух тысяч участников и стал одной из самых масштабных площадок отрасли. Участники отметили содержательный формат, позволивший открыто обсудить ключевые вопросы аграрного развития.
Открыл мероприятие министр сельского хозяйства, который обозначил текущие проблемы отрасли, поздравил работников с профессиональным праздником и представил приоритеты дальнейшей работы. После него выступил Президент Касым-Жомарт Токаев.
Глава государства подчеркнул, что эффективное использование земель возможно только при строгом соблюдении современных агротехнологий. С 2022 года государству возвращено более 14 млн гектаров неиспользуемых земель, и Президент поручил ввести их в постоянный оборот до середины следующего года, передав тем, кто способен работать результативно.
Ключевой акцент форума был сделан на развитии органического сельского хозяйства. Президент отметил, что национальный бренд «Qazaq Organicfood» должен занять прочное место на мировом рынке. Для достижения этой цели необходимо объединение усилий науки, аграрных институтов и бизнеса: внедрение органических технологий, восстановление плодородия почв, расширение биозащиты, переход на экологичные модели производства в соответствии с международными стандартами.
Форум стал важным событием для обсуждения перспектив органического сельского хозяйства и площадкой для чествования работников, внёсших значимый вклад в развитие отрасли.
Свежие комментарии