Құрметті әріптестер, ардақты ханымдар!
Сіздерді келе жатқан көктемнің шуақты мерекесі – 8 наурыз Халықаралық әйелдер күнімен шын жүректен құттықтаймын!
Бүгінде Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының дамуына әйел ғалымдар мен мамандардың қосып отырған үлесі ерекше. Сіздер ғылым мен өндірісте табандылық пен кәсібиліктің, жауапкершілік пен ізденістің жарқын үлгісін көрсетіп келесіздер. Зертханаларда, ғылыми жобаларда, өндірістік тәжірибелерде және институт қызметінің түрлі бағыттарында сіздердің еңбектеріңіз үлкен құрметке лайық.
Әйел заты қашанда мейірімнің, даналықтың және төзімділіктің символы. Сіздердің білімге, ғылымға және ел дамуына қосқан үлестеріңіз жас ұрпаққа үлгі болары сөзсіз.
Осы мерекелі күні сіздерге зор денсаулық, бақ-береке, шығармашылық табыс, жаңа ғылыми жетістіктер мен отбасыларыңызға амандық тілеймін. Көктем әрдайым жүректеріңізге қуаныш пен шабыт сыйласын!
Ізгі тілекпен, Шолпан Бастаубаева Басқарма төрағасы
Уважаемые коллеги, дорогие женщины!
Примите самые искренние поздравления с наступающим весенним праздником – Международным женским днем 8 Марта!
Сегодня женщины Казахского научно-исследовательского института земледелия и растениеводства вносят значительный вклад в развитие науки и сельского хозяйства страны. Ваш профессионализм, трудолюбие, ответственность и преданность делу являются важной частью научных достижений института.
В научных лабораториях, в реализации исследовательских проектов и в повседневной работе вы демонстрируете высокий уровень компетентности, настойчивость и стремление к новым знаниям. Ваш труд заслуживает искреннего уважения и признания.
Женщина во все времена была символом мудрости, доброты и созидательной силы. Пусть ваша энергия, талант и стремление к развитию и дальше служат развитию науки и процветанию нашей страны.
От всей души желаю вам крепкого здоровья, благополучия, вдохновения, новых профессиональных достижений и семейного счастья. Пусть весна принесёт в ваши дома радость, тепло и хорошее настроение!
С уважением, Шолпан Бастаубаева Председатель Правления
@agro__press @nasec.kz
КазЕжӨШҒЗИ-да «Қазақстандық сорттар мен тұқымдар» ұлттық бастамасы таныстырылды
4 наурыз күні Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының (КазЕжӨШҒЗИ) базасында FAO және IOFS ұйымдарының өкілдерімен жұмыс кездесуі өтті.
Кездесуге «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» КеАҚ Басқарма Төрағасының орынбасары – Басқарма мүшесі, ғылым және білім беру жөніндегі Максим Юрьевич Сутула қатысты.
Кездесу аясында Қазақстан Республикасының селекцияны жаңғыртуға және тұқым шаруашылығы жүйесін нығайтуға бағытталған стратегиялық «Қазақстандық сорттар мен тұқымдар» Ұлттық бастамасы талқыланды.
Бастаманың өзектілігі
Баяндамада тұқым шаруашылығы саласында бірқатар жүйелі мәселелер бар екені атап өтілді: мамандандырылған техниканың тозуы, кейбір дақылдар бойынша шетелдік селекцияға тәуелділіктің жоғары болуы, сондай-ақ Мемлекеттік тізілімге 10 жылдан астам уақыт бұрын енгізілген сорттардың әлі де кең қолданылуы.
Сарапшылардың бағалауынша, сорттарды уақтылы жаңарту жыл сайын кемінде 3,5 млн тонна қосымша өнім алуға мүмкіндік береді.
Бастапқы тұқым шаруашылығын дамыту, аграрлық ғылымды қолдау және саланы технологиялық жаңғырту Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жүктеген басым міндеттердің бірі болып айқындалған.
Жобаның негізгі бағыттары
1. Селекциялық бағдарламаларды жаңғырту
Цифрлық фенотиптеу, жеделдетілген селекция (Speed breeding), маркерлік-бағытталған селекция (MAS) технологияларын енгізу, геномдық зерттеулер мен далалық сынақтарды ықпалдастыру көзделген. Бұл жаңа сорттарды шығаруды жеделдетіп, олардың қуаңшылыққа төзімділігін арттыруға және өнімділікті көтеруге мүмкіндік береді.
2. Тұқым шаруашылығы жүйесін нығайту
Зертханалық базаны жаңарту, халықаралық сапа стандарттарын енгізу, мамандардың біліктілігін арттыру, тұқымдарды қадағалау жүйесін дамыту және салалық әріптестікті қалыптастыру қарастырылған.
3. Алма шаруашылығын дамыту
Саланы кешенді диагностикалау және өндірісті жаңғыртуға арналған инвестициялық модель әзірлеу жоспарланған.
Күтілетін нәтижелер
Жобаны іске асыру: ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін 10–20%-ға арттыруға; отандық бәсекеге қабілетті сорттардың үлесін ұлғайтуға; тұқым импортына тәуелділікті төмендетуге; еліміздің әртүрлі климаттық аймақтарында пилоттық шаруашылықтар құруға; аграрлық ғылымның кадрлық әлеуетін күшейтуге мүмкіндік береді.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуына бағытталған бірлескен жобаларды одан әрі жүзеге асыруға дайын екендерін білдірді.
В КазНИИЗиР представлена Национальная инициатива «Казахстанские сорта и семена»
4 марта на базе Казахский научно-исследовательский институт земледелия и растениеводства (КазНИИЗиР) состоялась рабочая встреча с участием представителей FAO и IOFS.
В мероприятии принял участие Заместитель Председателя Правления – член Правления по науке и образованию НАО «Национальный аграрный научно-образовательный центр» Максим Юрьевич Сутула.
В рамках встречи была обсуждена стратегическая Национальная инициатива «Казахстанские сорта и семена», направленная на модернизацию селекции и укрепление системы семеноводства Республики Казахстан.
Актуальность инициативы
В ходе выступления было отмечено, что семеноводческая отрасль сталкивается с рядом системных вызовов: изношенность специализированной техники, высокая доля импортной селекции по отдельным культурам, а также использование сортов с длительным сроком нахождения в Государственном реестре.
По экспертным оценкам, своевременная сортосмена способна обеспечить дополнительный прирост валового сбора урожая до 3,5 млн тонн ежегодно.
Развитие первичного семеноводства, поддержка аграрной науки и технологическая модернизация отрасли реализуются в соответствии с поручениями Главы государства Касым-Жомарт Токаев.
Ключевые направления проекта
Инициатива предусматривает комплексные меры:
1. Модернизация селекционных программ
Внедрение цифрового фенотипирования, технологий ускоренной селекции (Speed breeding), маркер-опосредованной селекции (MAS), интеграция геномных исследований и полевых испытаний. Это позволит ускорить выведение новых сортов, повысить их адаптивность к засушливым условиям и увеличить продуктивность.
2. Укрепление системы семеноводства
Модернизация лабораторной базы, внедрение международных стандартов качества, повышение квалификации специалистов, развитие системы прослеживаемости семян и формирование отраслевого партнёрства.
3. Развитие яблочного сектора
Проведение комплексной диагностики отрасли и разработка инвестиционной модели модернизации производства.
Ожидаемые результаты
Реализация инициативы позволит: повысить урожайность на 10–20%; увеличить долю отечественных конкурентоспособных сортов; снизить импортозависимость по семенному материалу; создать пилотные хозяйства в различных климатических зонах страны; усилить кадровый потенциал аграрной науки.
По итогам встречи стороны подтвердили готовность к дальнейшему сотрудничеству и реализации совместных проектов, направленных на обеспечение продовольственной безопасности и устойчивое развитие агропромышленного комплекса Казахстана.
@agro__press @nasec.kz
ҚазЕжӨШҒЗИ-да FAO және IOFS өкілдерімен кездесу өтті
Бүгін Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (FAO) мен Ислам азық-түлік қауіпсіздігі ұйымы (IOFS) өкілдерінің қатысуымен ресми кездесу өтті.
Кездесу барысында FAO өкілі «Ұлттық бастама – “Қазақстандық сорттар мен тұқымдар”» жобасын таныстырып, құттықтау сөз сөйледі. Баяндамада отандық селекция мен тұқым шаруашылығын дамытуға бағытталған негізгі басымдықтар айқындалды.
Институттың Басқарма төрағасы Шолпан Бастаубаева жүзеге асырылып жатқан ғылыми-зерттеу бағдарламалары туралы баяндап, FAO-ның «Қазақстандық сорттар мен тұқымдар» жобасын іске асыруға институттың қатысуы жөнінде ұсыныстар енгізді.
Кездесу барысында дәнді-бұршақты дақылдар бөлімінің меңгерушісі Бақыт Айнебекова және институт зертханаларының меңгерушілері сөз сөйлеп, жүргізіліп жатқан ғылыми зерттеулердің нәтижелері мен перспективалық әзірлемелерді таныстырды.
Бас ғылыми қызметкер Минура Есимбекова Генбанк жобасы және ауыл шаруашылығы дақылдарының генетикалық ресурстарын сақтау мен тиімді пайдалану бағыттары туралы ақпарат берді.
Бағдарлама аясында институттың жылыжай кешені таныстырылып, жеделдетілген селекция (Speed Breeding) технологиясын енгізуге бағытталған нысандарды жаңғырту жұмыстары көрсетілді. Талқылау қорытындысы бойынша тараптар жеделдетілген селекцияны дамыту және фитотронды (жылыжайды) жаңғырту жөнінде ортақ шешімге келді.
Кездесу соңында сөз r. Ismail Abdelhamid-ке, беріліп, ол азық-түлік қауіпсіздігі мен аграрлық ғылымды орнықты дамыту саласындағы халықаралық ынтымақтастықтың маңызын атап өтті.
В КазНИИЗиР состоялась встреча с представителями FAO и IOFS
Сегодня в КазНИИЗиР прошла официальная встреча с участием представителей Продовольственной и сельскохозяйственной организации ООН (FAO) и Исламской организации по продовольственной безопасности (IOFS).
С приветственным словом и презентацией проекта «Национальная инициатива „Казахстанские сорта и семена“» выступил представитель FAO (ФИО). В докладе были обозначены приоритетные направления проекта, направленные на развитие отечественной селекции и семеноводства.
Председатель Правления института Шолпан Бастаубаева представила доклад о действующих научно-исследовательских программах, а также внесла предложения по участию института в реализации проекта FAO «Казахстанские сорта и семена».
В ходе встречи выступили заведующая отделом зерновых культур Бакыт Айнебекова и другие заведующие лабораториями института, которые представили результаты текущих исследований и перспективные разработки.
Главный научный сотрудник Минура Есимбекова представила информацию о проекте Генбанка и направлениях сохранения и рационального использования генетических ресурсов сельскохозяйственных культур.
В рамках программы состоялся осмотр тепличного комплекса института, включая модернизацию объектов для внедрения технологии ускоренной селекции (Speed Breeding). По итогам обсуждения стороны выработали совместное решение по развитию ускоренной селекции и модернизации фитотрона (теплицы).
В завершение встречи слово было предоставлено Dr. Ismail Abdelhamid, который подчеркнул важность международного сотрудничества в сфере продовольственной безопасности и устойчивого развития аграрной науки.
@agro__press @nasec.kz
Тұқымдарды сауықтыру – мол өнім алудың негізгі қадамы
Тұқым – болашақ егіннің негізі, ал оның сапасы өсімдіктердің өнімі мен өнуіне тікелей әсер етеді. Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы Сарбаев А. Т.-ның айтуынша, соңғы жылдары Қазақстанның көптеген өңірлерінде тұқым сапасының төмендеуі байқалады. Оның сөзінше, партиялардың көпшілігі төмен өну қабілетіне ие және фитопатогендермен зақымданған, бұл егінге айтарлықтай зиян келтіруі мүмкін.
«Тіпті сау көрінетін тұқымдар да ауру спораларын тасуы мүмкін. Егіндік материал арқылы ауру қоздырғыштарының 75%-дан астамы беріледі, көбінесе саңырауқұлақ табиғаттағы», – деп атап өтті ғалым. Оның пікірінше, бұл өсімдіктің өсуін баяулатып, тамыр шірігін дамытуға, егістік сиреуге және дән сапасының төмендеуіне әкеледі.
Доктор Сарбаев тұқымдарды фитоэкспертиза арқылы тексерудің маңыздылығын ерекше атап өтті: «Ең зиянды ауруларды, мысалы, септориоз, пиренофороз және жапырақ дақтарын уақытында анықтау үшін арнайы әдістемелер қажет. Бұл әдістемелер барлық өңірлерде стандартты түрде қолданылмайды».
Ғалымның айтуынша, тиімді тұқымды егіске дайындау төмендегідей қадамдарды қамтиды: қоспалардан тазалау және сұрыптау; арнайы препараттармен (фунгицидтер мен инсектицидтер) өңдеу; өсімдіктің ерте кезеңінде зиянкестерден қорғау.
«Бұл өңдеу тұқымның айналасында қорғаныс қабатын жасап, жасырын инфекцияларды жояды және өскіндерді топырақтағы саңырауқұлақтар, бактериялар мен зиянкестерден қорғайды», – деп атап өтті доктор Сарбаев. Ол қосымша: «Тіпті суық көктем немесе ылғал көп болған жағдайда да, протравленген тұқымдардың аман қалу мүмкіндігі жоғары, әрі өсімдіктер мықты өседі».
«Қазіргі заманғы протравители тек аурулардан ғана емес, зиянкестерден де қорғайды. Бұл фермерлерге күрделі жағдайларда да 10–15 % өнімді сақтауға мүмкіндік береді», – деді Сарбаев А. Т.
Доктор Сарбаев тұқымдарды сауықтыруға жүйелі түрде көңіл бөлудің Қазақстандағы ауыл шаруашылық өнімдерінің өнімділігін арттырудағы маңызды кезең екенін ерекше атап өтті.
Оздоровление семян – ключ к высокой урожайности
Семена – основа будущего урожая, и их качество напрямую влияет на всхожесть и продуктивность культур. Как отметил доктор сельскохозяйственных наук Сарбаев А. Т., в последние годы во многих регионах Казахстана наблюдается снижение посевного качества семян. По его словам, значительная часть партий имеет низкую всхожесть и высокую зараженность комплексом фитопатогенов, что может привести к серьезным потерям урожая.
«Даже внешне здоровые семена могут переносить споры болезней. Более 75 % возбудителей, преимущественно грибной природы, передаются через посадочный материал», – подчеркнул ученый. По его словам, это приводит к замедлению роста растений, развитию корневых гнилей, изреживанию посевов и ухудшению формирования зерна, вплоть до щуплости.
Доктор Сарбаев отметил, что одной из причин такой ситуации является недооценка хозяйствами важности фитоэкспертизы семян. Он подчеркнул: «Для своевременного выявления особенно вредоносных объектов, таких как септориоз, пиренофороз и пятнистость листьев, требуются специальные методики. Их применение не во всех регионах стандартно».
По словам специалиста, эффективная предпосевная подготовка семян включает: очистку от примесей и калибровку; прогрев и протравливание специальными препаратами (фунгицидами и инсектицидами); защиту от вредителей на ранних стадиях роста.
«Эта подготовка создает защитный экран вокруг семени, уничтожает скрытые инфекции и защищает проростки от почвенных грибов, бактерий и вредителей», – подчеркнул доктор. Он добавил, что даже в неблагоприятных условиях – холодная весна или избыток влаги – протравленные семена имеют гораздо больше шансов выжить и дать крепкие всходы.
«Современные протравители защищают не только от болезней, но и от насекомых. Благодаря этому фермеры могут сохранить до 10–15 % урожая даже при неблагоприятных погодных условиях», – отметил Сарбаев А. Т.
Доктор Сарбаев подчеркнул, что системный подход к оздоровлению семян – это один из ключевых этапов повышения урожайности и стабильного производства сельхозкультур в Казахстане.
@agro__press @nasec.kz
Болашақ ғылымы: форсайт, деректер, басымдықтар
Алматыда ұлттық форсайт жүйесін қалыптастыруға арналған стратегиялық сессия өтті
2026 жылғы 26 ақпанда Алматы қаласында, «Ғылым ордасында» ғылым мен технологиялар саласындағы ұлттық форсайт-зерттеулер мен предиктивті талдау жүйесін дамытуға арналған стратегиялық сессия өтті.
Іс-шараны Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясы ұйымдастырды. Сессияның мақсаты – республика және өңірлер деңгейінде ғылым мен технологияларды дамытудың біртұтас болжау жүйесін қалыптастыру.
Ғылымды басқарудың жаңа моделі
Сессияны ашқан Академия президенті Ақылбек Күрішбаев ғылым мен технологиялық дамуды басқарудың жаңа моделін таныстырды.
Бұл модель: стратегиялық басымдықтарды нақты таңдауға, ресурстарды шоғырландыруға, ғылымды елдің әлеуметтік-экономикалық даму стратегиясына кіріктіруге негізделген.
Ғылым жеке-жеке жобалар жиынтығы емес, өлшенетін нәтиже мен ұлттық мүддеге бағытталған жүйе ретінде қарастырылатыны атап өтілді.
Басымдықтардың төрт деңгейлі жүйесі
Жаңа тәсілде ғылыми басымдықтар төрт деңгейге бөлінеді:
Стратегиялық бағыттар – ұлттық қауіпсіздік пен бәсекеге қабілетті экономика үшін маңызды жобалар (кемінде 40%);
Перспективалы бағыттар – жаңа жаһандық ғылыми-технологиялық трендтер (20%-ға дейін);
Базалық зерттеулер – іргелі және инженерлік ғылымдар (20%-ға дейін);
Жеке бағыттар – жаңа және дамып келе жатқан ғылыми салаларды қолдау (20%-ға дейін).
Бұл басымдықтар өңірлердің ерекшелігін, ресурстық мүмкіндіктерін және бизнестің сұранысын ескере отырып қалыптастырылады.
AI SilkNet – ғылымдағы жаңа зияткерлік өзек
Сессия барысында AI SilkNet форсайт және предиктивті аналитика орталығы таныстырылды. Орталық Korea Institute of Science and Technology Information (KISTI)-мен әріптестік аясында құрылуда.
AI SilkNet: жаһандық ғылыми-технологиялық деректерді талдайды, болашақ «мүмкіндіктер терезелерін» анықтайды,
мемлекеттік ғылыми саясатты деректерге сүйене отырып қолдайды.
Негізгі оқиғалардың бірі – AI SilkNet Қазақстан–Корея жасанды интеллект орталығының ресми ашылуы болды.
Өңірлік даму және Алматының рөлі
Стратегиялық сессияға Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды қатысып, ғылым мен технологияны қалалық даму, экология және орнықты экономикамен байланыстырудың маңызын атап өтті.
Іс-шара аясында ҚазЕжӨШҒЗИ қаланың жасыл дамуына бағытталған өңірлік бастамаларды ұсынды.
ҚазЕжӨШҒЗИ ұсыныстары
Алматы үшін қалалық жасыл және агроинновациялық шешімдер:
1. Вертикалды қалалық егіншілік
– азық-түлік қауіпсіздігі мен жасыл инфрақұрылымды дамыту.
2. Алматы трассалары бойына биоэнергетикалық дақылдар отырғызу:
Энергетикалық тал (Salix)
– тез өседі, – 2–3 жыл сайын өнім береді, – пеллет пен жаңқа өндіруге жарамды.
Мискантус (алып энергетикалық шөп)
– өнімділігі 15–25 т/га, – 15–20 жылға дейін өседі, – биожанармайға тиімді.
Гибридті терек
– қорғаныш орман белдеулері, жерді рекультивациялау, жағалау аймақтары үшін.
3. Биодизельге арналған майлы дақылдар: сафлор, рапс, рыжик
Бұл дақылдар Алматы облысында өсіруге қолайлы.
Наука будущего: форсайт, данные, приоритеты
В Алматы обсудили единую систему научного прогнозирования
26 февраля 2026 года в Алматы, в здании «Ғылым ордасы», состоялась стратегическая сессия по развитию национальных форсайт-исследований и системы предиктивной аналитики в сфере науки и технологий.
Организатором выступила Национальная академия наук при Президенте РК. Цель – формирование единой системы прогнозирования на республиканском и региональном уровнях.
Новый подход к управлению наукой
Президент Академии Акылбек Куришбаев представил модель управления научно-технологическим развитием, основанную на: стратегическом выборе приоритетов, концентрации ресурсов, интеграции науки в социально-экономическое развитие страны.
AI SilkNet и международное сотрудничество
Ключевым элементом новой архитектуры стал центр AI SilkNet, создаваемый совместно с KISTI (Южная Корея). Центр станет интеллектуальным ядром принятия решений в научной политике.
Алматы и региональные инициативы
В работе сессии принял участие аким Алматы Дархан Сатыбалды, подчеркнув значение науки для устойчивого и экологичного развития города.
КазНИИЗиР представил инициативы по: вертикальному городскому земледелию, расширению зелёного фонда, созданию биоэнергетических плантаций, выращиванию культур для биодизеля.
Практическая ценность предложений
Предложенные решения позволяют: использовать малопродуктивные земли, развивать «зелёную» энергетику, снизить нагрузку на окружающую среду, связать науку, город и экономику.
@agro__press @nasec.kz
ҚазEжӨШҒЗИ қызметкерлері Германияда халықаралық көрмеге қатысты
11–13 ақпан күндері Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты (ҚазEжӨШҒЗИ) Органикалық егіншілік зертханасының қызметкерлері Германияға жұмыс сапарымен барды.
Іссапар аясында Назира Слямова мен Марипбай Бекбатыров Нюрнберг қаласында өткен әлемдегі ең ірі органикалық өнімдер көрмелерінің бірі – BIOFACH 2026 халықаралық көрмесіне қатысты. Бұл алаң органикалық ауыл шаруашылығы, тағам және табиғи өнімдер саласындағы жетекші сарапшыларды біріктіреді, тәжірибе алмасуға және жаңа ғылыми бағыттармен танысуға мүмкіндік береді.
Көрме барысында Хохенхайм университеті жанындағы Органикалық егіншілік орталығының маманы Джулия Шнайдермен іскерлік кездесу өтіп, ғылыми ынтымақтастықтың болашағы талқыланды.
Бүгінде органикалық егіншілік әлемдік деңгейде ерекше маңызға ие. Тұрақты даму, экологиялық қауіпсіздік, топырақ құнарлылығын сақтау және халықты сапалы азық-түлікпен қамтамасыз ету мәселелері жаһандық күн тәртібінде тұр. Сондықтан органикалық өндірісті дамыту – тек аграрлық сектордың ғана емес, елдің ұзақ мерзімді экологиялық және экономикалық тұрақтылығының да кепілі.
Сапар 2024–2026 жылдарға арналған 267 бюджеттік бағдарлама – «Білім мен ғылыми зерттеулердің қолжетімділігін арттыру» аясында, «Қазақстан Республикасында органикалық ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірудің технологиялық дамуын ғылыми қамтамасыз ету» тақырыбы бойынша жүзеге асырылды. Ғылыми-техникалық бағдарламаның жетекшісі – Ш.О. Бастаубаева.
Сотрудники КазНИИЗиР посетили международную выставку в Германии
С 11 по 13 февраля сотрудники Казахского научно-исследовательского института земледелия и растениеводства посетили Германию с рабочим визитом.
В рамках поездки сотрудники лаборатории органического земледелия Назира Слямова и Марипбай Бекбатыров приняли участие в международной выставке BIOFACH 2026, которая проходит в городе Нюрнберг. BIOFACH является одной из крупнейших мировых площадок в сфере органического сельского хозяйства и натуральной продукции, объединяя экспертов, ученых и производителей со всего мира.
В ходе выставки состоялась деловая встреча со специалистом Центра органического земледелия Университет Хоэнхайма Юлия Шнайдер, где обсуждались перспективы научного сотрудничества.
Сегодня органическое земледелие приобретает особую актуальность во всем мире. Вопросы устойчивого развития, сохранения плодородия почв, экологической безопасности и производства качественной продукции становятся приоритетами глобальной аграрной политики. Развитие органического производства рассматривается как стратегическое направление, способствующее укреплению продовольственной безопасности и повышению конкурентоспособности страны.
Поездка организована в рамках бюджетной программы 267 «Повышение доступности знаний и научных исследований» по теме «Научное обеспечение технологического развития органического производства сельскохозяйственной продукции в Республике Казахстан» на 2024–2026 годы. Руководитель НТП – Ш.О. Бастаубаева.
@agro__press @nasec.kz
Тұқым өңдеу зауыттары ашылды – БАҚ
«Нақты» газетінде Алмалыбақ ауылында тұқым өңдеу бағытындағы жаңа шағын зауыттардың іске қосылуы туралы материал жарияланды. Өндірістік нысандар Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты аумағында ашылып, аграрлық ғылым жетістіктерін өндіріске енгізуге бағытталған.
Аталған жобалардың маңыздылығын Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тасжүреков институт базасында өткен «Аграрлық ғылым жетістіктерін өндіріске енгізу – АӨК-тің тұрақты дамуының кепілі» атты семинар-кеңес барысында атап өтті.
Толығырақ ақпаратты «Нақты» газетінің сайтындағы сілтеме арқылы оқи аласыздар.
Открыли заводы по подработке семян – СМИ
В газете «Нақты» опубликован материал о запуске новых мини-заводов по подработке семян в селе Алмалыбак. Производственные объекты открыты на территории Казахский научно-исследовательский институт земледелия и растениеводства и направлены на внедрение достижений аграрной науки в практику.
Значимость реализованных проектов отметил вице-министр сельского хозяйства Республики Казахстан Ербол Тасжуреков в рамках семинара-совещания «Внедрение в производство достижений аграрной науки – залог устойчивого развития АПК», прошедшего на базе института.
Подробности читайте по ссылке в материале газеты «Нақты».
https://naqtygazeti.kz/otkryli-zavody-po-podrabotke-semyan/
@agro__press @nasec.kz
Құрметті Бурибай Сариевич!
Сізді 86 жасқа толған мерейлі жасыңызбен Басқарма атынан және жеке өз атымнан шын жүректен құттықтаймын!
Сіздің өмір жолыңыз бен кәсіби қызметіңіз – ғылымға, білімге және Қазақстанның аграрлық саласының дамуына адал қызмет етудің жарқын үлгісі. Түркістан облысы, Сарыағаш ауданы, Дербісек ауылының тумасы ретінде Сіз жастайыңыздан биология ғылымын өмірлік мұрат етіп, С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің биология факультетінің студентінен бастап, биология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы АСХН академигі деңгейіне дейін биік белестерді бағындырдыңыз.
Сіздің педагогикалық және ғылыми кадрларды даярлаудағы еңбегіңіз айрықша құрметке лайық. Н. К. Крупская атындағы Семей педагогикалық институтында қызмет атқарған жылдарыңызда Сіз Қазақстанның орта мектептері үшін биология және химия пәндері бойынша мыңнан астам мұғалім даярлауға зор үлес қостыңыз.
Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтындағы көпжылдық еңбегіңіз отандық селекция ғылымының дамуына арналды. Сіздің дәнді малазықтық дақылдар селекциясының теориялық негіздерін қалыптастыруыңыз және осы бағытта ғылыми мектеп құруыңыз – еліміздің аграрлық ғылымындағы аса маңызды жетістік. Сіз шығарған арпа мен сұлының жаңа сұрыптары Қазақстанның бірнеше өңірінде және шет елдерде сәтті өсіріліп, ауыл шаруашылығы өндірісінің артуына және елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға елеулі үлес қосып келеді.
Сіздің ғылыми мұраңыз – жүздеген ғылыми еңбектер, монографиялар, әдістемелік құралдар, авторлық куәліктер мен патенттер ғана емес, ең бастысы – Сіздің ісіңізді жалғастырып келе жатқан шәкірттеріңіз бен ізбасарларыңыз. Мемлекеттік деңгейде көрсетілген жоғары баға ол Сіздің ұзақ жылдар бойғы табанды әрі адал еңбегіңіздің заңды нәтижесі.
Осы айтулы күні ғылымға сіңірген өлшеусіз еңбегіңіз үшін шынайы алғысымды білдіремін. Сізге зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, отбасыңызға амандық, көңіл тыныштығы мен жақындарыңыздың ыстық ықыласын тілеймін. Әрдайым әріптестеріңіз бен шәкірттеріңіздің құрметіне бөлене беріңіз.
Ізгі құрметпен, Басқарма төрағасы Ш. Бастаубаева
Уважаемый Бурибай Сариевич!
От имени коллектива и от себя лично сердечно поздравляю Вас с замечательной датой – 86-летием!
Ваша жизнь и профессиональный путь – это пример подлинного служения науке, образованию и аграрному развитию Казахстана. Уроженец села Дербисек Сарыагашского района, Вы с юных лет связали свою судьбу с биологической наукой, пройдя путь от студента биологического факультета Казахского государственного университета имени С. М. Кирова до известного учёного, доктора биологических наук, профессора и академика АСХН Республики Казахстан.
Особого уважения заслуживает Ваш вклад в подготовку научных и педагогических кадров. В годы работы в Семипалатинском педагогическом институте имени Н. К. Крупской Вы внесли значимый вклад в формирование учительского корпуса страны, подготовив более тысячи специалистов по биологии и химии для школ Казахстана.
На протяжении десятилетий Ваша деятельность в Казахском научно-исследовательском институте земледелия и растениеводства была направлена на развитие отечественной селекции. Разработанные Вами теоретические основы селекции зернофуражных культур и созданная научная школа стали прочной опорой для аграрной науки страны. Созданные Вами сорта ячменя и овса успешно возделываются в регионах Казахстана и за его пределами, внося весомый вклад в продовольственную безопасность и развитие сельского хозяйства.
Ваше научное наследие – это сотни публикаций, монографии, методические разработки, авторские свидетельства и патенты, а главное – ученики и последователи, продолжающие Ваше дело. Государственное признание Ваших заслуг является закономерным итогом многолетнего и самоотверженного труда.
В этот знаменательный день примите искренние слова благодарности за Ваш вклад в науку, за преданность профессии и за пример, который Вы подаёте молодым учёным.
Желаю Вам крепкого здоровья, душевного спокойствия, благополучия и тепла близких. Пусть уважение коллег и учеников всегда сопровождает Вас.
С уважением, Председатель Правления Ш. Бастаубаева
@agro__press @nasec.kz
Қуаңшылық қаупі: көктемгі дала жұмыстары ғылыми негізде жүргізілуі тиіс
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 10 ақпанда Үкіметтің кеңейтілген отырысында алдағы жылдары табиғи қауіп-қатерлердің, соның ішінде қуаңшылық құбылыстарының күшею ықтималдығы жоғары екенін атап өтті. Бұл жағдай аграрлық өндірісті қолайсыз агрометеорологиялық факторларға бейімдеуді талап етеді.
Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының егіншілік зертханасының меңгерушісі Рауан Жапаевтың айтуынша, қуаң жылдары ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін төмендетпеу үшін көктемгі дала жұмыстарын ғылыми негізде және жедел ұйымдастыру аса маңызды.
Маманның сөзінше, институт ғалымдары жыл сайын күзгі-қысқы кезеңді талдау, сондай-ақ «Қазгидромет» ұсынатын көктемгі және жазғы маусымдарға арналған ауа райы болжамдарын ескере отырып, Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағында көктемгі дала жұмыстарын жүргізуге арналған ғылыми негізделген ұсынымдар әзірлейді және жариялайды.
Биылғы жылы қар жамылғысының аз түсуі мен оның біркелкі таралмауына байланысты топырақтағы өнімді ылғал қорының төмендеуі болжанып отыр. Осыған байланысты көктемгі дала жұмыстарын ерте бастап, қысқа мерзімде сапалы жүргізудің маңызы арта түседі.
Рауан Жапаев атап өткендей, агротехникалық шараларды ғылыми тұрғыдан дұрыс жоспарлау, әсіресе ылғал үнемдейтін топырақ өңдеу тәсілдерін қолдану – ылғалдың булану арқылы жоғалуын азайтып, топырақтың су-физикалық қасиеттерін жақсартуға және ылғал сақтау қабілетін арттыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, болжанып отырған климаттық жағдайларға бейімделудің негізгі тетіктерінің бірі – қуаңшылық пен температуралық күйзеліске төзімді ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттарын пайдалану.
– Қуаңшылыққа төзімді сорттарды өндіріске енгізу өнім жоғалту қаупін төмендетіп, өзгермелі климат жағдайында тұрақты өнім алуға мүмкіндік береді, – деп түйіндеді зертхана меңгерушісі.
Риски засухи: весенние полевые работы требуют научного подхода
Президент Республики Казахстан Касым-Жомарт Токаев, выступая 10 февраля 2026 года на расширенном заседании Правительства, отметил высокую вероятность усиления природных угроз, включая засушливые явления, в ближайшие годы. В этих условиях особую значимость приобретает адаптация аграрного производства к неблагоприятным агрометеорологическим факторам.
Как сообщил заведующий лабораторией земледелия Казахского научно-исследовательского института земледелия и растениеводства Рауан Жапаев, для предотвращения снижения урожайности в засушливые годы необходимо обеспечить своевременное и научно обоснованное проведение весенне-полевых работ.
По его словам, ученые института ежегодно анализируют особенности осенне-зимнего периода, учитывают прогнозы Казгидромета на весенний и летний сезоны и разрабатывают научно обоснованные рекомендации по проведению весенних полевых работ в условиях юго-востока Казахстана.
В текущем году, в связи с малоснежной зимой и неравномерным распределением снежного покрова, прогнозируется снижение накопления продуктивной влаги в почве. В этой связи особое значение приобретает раннее начало весенне-полевых работ, их оперативное проведение и грамотное планирование агротехнических мероприятий.
Рауан Жапаев подчеркнул, что применение влагосберегающих технологий обработки почвы позволяет сократить потери влаги за счет испарения, улучшить водно-физические свойства почвы и повысить ее влагоудерживающую способность.
Кроме того, одним из ключевых направлений адаптации земледелия к изменяющимся климатическим условиям является внедрение сортов сельскохозяйственных культур, устойчивых к засухе и температурным стрессам.
– Использование засухоустойчивых сортов снижает риски потери урожая и обеспечивает более стабильную продуктивность в условиях климатических изменений, – отметил он.
@agro__press @nasec.kz
Свежие комментарии