Тұқымдарды сауықтыру – мол өнім алудың негізгі қадамы
Тұқым – болашақ егіннің негізі, ал оның сапасы өсімдіктердің өнімі мен өнуіне тікелей әсер етеді. Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы Сарбаев А. Т.-ның айтуынша, соңғы жылдары Қазақстанның көптеген өңірлерінде тұқым сапасының төмендеуі байқалады. Оның сөзінше, партиялардың көпшілігі төмен өну қабілетіне ие және фитопатогендермен зақымданған, бұл егінге айтарлықтай зиян келтіруі мүмкін.
«Тіпті сау көрінетін тұқымдар да ауру спораларын тасуы мүмкін. Егіндік материал арқылы ауру қоздырғыштарының 75%-дан астамы беріледі, көбінесе саңырауқұлақ табиғаттағы», – деп атап өтті ғалым. Оның пікірінше, бұл өсімдіктің өсуін баяулатып, тамыр шірігін дамытуға, егістік сиреуге және дән сапасының төмендеуіне әкеледі.
Доктор Сарбаев тұқымдарды фитоэкспертиза арқылы тексерудің маңыздылығын ерекше атап өтті: «Ең зиянды ауруларды, мысалы, септориоз, пиренофороз және жапырақ дақтарын уақытында анықтау үшін арнайы әдістемелер қажет. Бұл әдістемелер барлық өңірлерде стандартты түрде қолданылмайды».
Ғалымның айтуынша, тиімді тұқымды егіске дайындау төмендегідей қадамдарды қамтиды: қоспалардан тазалау және сұрыптау; арнайы препараттармен (фунгицидтер мен инсектицидтер) өңдеу; өсімдіктің ерте кезеңінде зиянкестерден қорғау.
«Бұл өңдеу тұқымның айналасында қорғаныс қабатын жасап, жасырын инфекцияларды жояды және өскіндерді топырақтағы саңырауқұлақтар, бактериялар мен зиянкестерден қорғайды», – деп атап өтті доктор Сарбаев. Ол қосымша: «Тіпті суық көктем немесе ылғал көп болған жағдайда да, протравленген тұқымдардың аман қалу мүмкіндігі жоғары, әрі өсімдіктер мықты өседі».
«Қазіргі заманғы протравители тек аурулардан ғана емес, зиянкестерден де қорғайды. Бұл фермерлерге күрделі жағдайларда да 10–15 % өнімді сақтауға мүмкіндік береді», – деді Сарбаев А. Т.
Доктор Сарбаев тұқымдарды сауықтыруға жүйелі түрде көңіл бөлудің Қазақстандағы ауыл шаруашылық өнімдерінің өнімділігін арттырудағы маңызды кезең екенін ерекше атап өтті.
Оздоровление семян – ключ к высокой урожайности
Семена – основа будущего урожая, и их качество напрямую влияет на всхожесть и продуктивность культур. Как отметил доктор сельскохозяйственных наук Сарбаев А. Т., в последние годы во многих регионах Казахстана наблюдается снижение посевного качества семян. По его словам, значительная часть партий имеет низкую всхожесть и высокую зараженность комплексом фитопатогенов, что может привести к серьезным потерям урожая.
«Даже внешне здоровые семена могут переносить споры болезней. Более 75 % возбудителей, преимущественно грибной природы, передаются через посадочный материал», – подчеркнул ученый. По его словам, это приводит к замедлению роста растений, развитию корневых гнилей, изреживанию посевов и ухудшению формирования зерна, вплоть до щуплости.
Доктор Сарбаев отметил, что одной из причин такой ситуации является недооценка хозяйствами важности фитоэкспертизы семян. Он подчеркнул: «Для своевременного выявления особенно вредоносных объектов, таких как септориоз, пиренофороз и пятнистость листьев, требуются специальные методики. Их применение не во всех регионах стандартно».
По словам специалиста, эффективная предпосевная подготовка семян включает: очистку от примесей и калибровку; прогрев и протравливание специальными препаратами (фунгицидами и инсектицидами); защиту от вредителей на ранних стадиях роста.
«Эта подготовка создает защитный экран вокруг семени, уничтожает скрытые инфекции и защищает проростки от почвенных грибов, бактерий и вредителей», – подчеркнул доктор. Он добавил, что даже в неблагоприятных условиях – холодная весна или избыток влаги – протравленные семена имеют гораздо больше шансов выжить и дать крепкие всходы.
«Современные протравители защищают не только от болезней, но и от насекомых. Благодаря этому фермеры могут сохранить до 10–15 % урожая даже при неблагоприятных погодных условиях», – отметил Сарбаев А. Т.
Доктор Сарбаев подчеркнул, что системный подход к оздоровлению семян – это один из ключевых этапов повышения урожайности и стабильного производства сельхозкультур в Казахстане.
@agro__press @nasec.kz
Свежие комментарии