27.01.2026
Ұлттық құрылтайдан кейінгі ғылыми қауымдастықтың пікірі: аграрлық сектордағы цифрландыру және жасанды интеллект
Қызылорда қаласында өткен Ұлттық құрылтайдың V отырысынан кейін Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының баспасөз қызметі Мемлекет басшысы айқындаған негізгі бағыттарға қатысты институт ғалымдарының сараптамалық пікірлерін ұсынады. Ғылыми қауымдастық цифрландыру мен жасанды интеллектті дамыту ауыл шаруашылығын технологиялық жаңғыртудың маңызды тетігі екенін атап өтеді.
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың V отырысында сөйлеген сөзі ел дамуының стратегиялық бағытын айқындап, білім, ғылым және жоғары технологияларды тұрақты өсудің негізгі тірегі ретінде көрсетті. Цифрландыру және жасанды интеллект жылының жариялануы аграрлық саланы дәстүрлі тәсілдерден ғылымға негізделген заманауи жүйелерге көшірудің өзектілігін айқындайды.
Климаттың өзгеруі, су ресурстарының тапшылығы және өндірістік тәуекелдердің артуы жағдайында Қазақстанның ауыл шаруашылығы цифрлық және интеллектуалдық технологияларды кеңінен енгізуді талап етеді. Бұл тәсіл өндірістік процестерді дәл басқаруға, жер мен су ресурстарын тиімді пайдалануға және өсімдік шаруашылығының тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Бүгінгі таңда Smart Agriculture технологиялары – дәл егіншілік, «ақылды» суару, топырақ пен егіс алқаптарының цифрлық мониторингі, спутниктік деректер, сенсорлар және жасанды интеллектке негізделген аналитикалық платформалар ерекше маңызға ие. Бұл шешімдер климаттық өзгермелілігі жоғары және табиғи ресурстары шектеулі өңірлер үшін деректерге негізделген басқарушылық шешімдер қабылдауға жағдай жасайды.
Президент белгілеген міндеттерді іске асыру ғылым, білім және өндірістің өзара тығыз ықпалдастығын қажет етеді. Ғылыми-зерттеу институттары мен тәжірибелік станциялар цифрлық шешімдерді отандық топырақ-климаттық жағдайларға бейімдеудің және заманауи аграрлық кадрларды даярлаудың негізгі орталығына айналуы тиіс.
Осылайша, өсімдік шаруашылығында цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектті енгізу саланың өнімділігін, тұрақтылығын және бәсекеге қабілеттілігін арттырудың басты шарты болып табылады.
Рауа́н Жапаев, ҚазЕжӨШҒЗИ егіншілік зертханасының меңгерушісі
Отклик научного сообщества на Национальный курултай: цифровизация и ИИ в аграрном секторе
По итогам V заседания Национального курултая в Кызылорде пресс-служба КазНИИЗиР публикует экспертные оценки ученых института по ключевым направлениям, обозначенным Главой государства. Особое внимание в научном сообществе уделяется вопросам цифровизации, внедрения искусственного интеллекта и технологической модернизации сельского хозяйства.
Выступление Президента Республики Казахстан Касым-Жомарт Токаева на V заседании Национального курултая подчеркнуло стратегическую направленность государственной политики на развитие образования, науки и высоких технологий как ключевых факторов устойчивого развития страны. Объявление года цифровизации и искусственного интеллекта отражает объективную необходимость перехода аграрной отрасли от традиционных методов к современным, наукоёмким и технологически управляемым системам.
В условиях изменения климата, дефицита водных ресурсов и роста производственных рисков сельское хозяйство Казахстана нуждается в активном внедрении цифровых и интеллектуальных технологий. Такой подход позволяет обеспечить более точное управление производственными процессами, рациональное использование земельных и водных ресурсов, а также повышение эффективности и устойчивости растениеводства.
Особую актуальность сегодня приобретают технологии Smart Agriculture, включая точное земледелие, «умное» орошение, цифровой мониторинг состояния почв и посевов, использование спутниковых данных, сенсорных систем и аналитических платформ на основе искусственного интеллекта. Их применение позволяет принимать управленческие решения на основе объективных данных, что особенно важно для регионов с высокой климатической изменчивостью и ограниченными природными ресурсами.
Реализация задач, обозначенных Президентом, требует тесной интеграции науки, образования и производства. Научно-исследовательские институты и опытные станции должны стать центрами апробации и адаптации цифровых решений к отечественным почвенно-климатическим условиям, а также площадками подготовки специалистов нового поколения.
Внедрение цифровых технологий и искусственного интеллекта в растениеводстве является ключевым условием повышения продуктивности, устойчивости и конкурентоспособности сельского хозяйства, а также важным фактором обеспечения продовольственной безопасности страны.
Рауа́н Жапаев,заведующий лабораторией земледелия КазНИИЗиР
@agro__press @nasec.kz
