01.04.2026
Қант қызылшасы селекциясы: ерте басталған маусым және жаңа ғылыми нәтижелер
Биыл ҚазЕжӨШҒЗИ-да көктемгі дала жұмыстары әдеттегіден ерте басталды. Бұл, ең алдымен, климаттық жағдайлардың өзгеруімен байланысты. Қазіргі уақытта қант қызылшасының аналық тамыржемістері отырғызылып, изоляторлар астына клумбалар дайындалып, селекциялық материалдар бақыланатын будандастыруға әзірленуде.
Жыл сайын изоляторлар астында 300-ден астам клумба салынып, онда гибридизация жүргізіледі және селекциялық желілердің бастапқы тұқым шаруашылығы қалыптастырылады. Сонымен қатар тұқымдық өсімдіктерге цитологиялық, морфологиялық және технологиялық бағалау қатар жүргізіледі.
Зерттеудің негізгі мақсаты – бақыланатын будандастыру арқылы гибридті тұқым алу, селекциялық материалға кешенді бағалау жүргізу және болашақта жоғары өнімді сорттарды іріктеу.
Зертхана меңгерушісі Лайла Табынбаева атап өткендей, «қазіргі селекциялық жұмыстар тек жаңа сорт шығару емес, ол – нақты өндірістік сұранысқа бейімделген, сапасы жоғары, тұрақты өнім беретін дақылдарды қалыптастыруға бағытталған кешенді ғылыми процесс».
Күтілетін нәтижелер қатарында гибридті тұқым алу, маңызды белгілер жиынтығы бойынша перспективалы селекциялық нөмірлерді анықтау және әрі қарай селекциялық жұмыс пен бастапқы тұқым шаруашылығына ең үздік желілерді іріктеу бар.
Селекция сахарной свеклы: ранний старт сезона и новые научные результаты
В этом году весенние полевые работы в КазНИИЗиР начались раньше обычных сроков, что связано с изменением климатических условий. В настоящее время ведётся посадка маточных корнеплодов сахарной свеклы, закладка клумб под изоляторами, а также подготовка селекционного материала к контролируемым скрещиваниям.
Ежегодно под изоляторами закладывается более 300 клумб, где проводится гибридизация и осуществляется первичное семеноводство селекционных линий. Параллельно выполняется цитологическая, морфологическая и технологическая оценка семенных растений сахарной свеклы.
Цель исследований – проведение контролируемых скрещиваний, получение гибридных семян и комплексная оценка селекционного материала для дальнейшего отбора.
Как отметила заведующая лабораторией сахарной свеклы Лайла Табынбаева, «современная селекция – это не только создание новых сортов, но и комплексная работа, направленная на получение устойчивых и высокопродуктивных культур, отвечающих требованиям производства».
Среди ожидаемых результатов – получение гибридных семян, выделение перспективных селекционных номеров по комплексу признаков, а также отбор лучших линий для дальнейшей селекционной работы и первичного семеноводства.
@agro__press @nasec.kz
