09.10.2026
Кенебай Қожахметов пен Сейілхан Сай құрметті академик атанды
Бүгін, 9 қазанда Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтына Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының президенті Тілектес Есполов келді. Сапар аясында ол биология ғылымдарының докторы, белгілі ғалым-селекционер Кенебай Қожахметовті құрметті академик атағының берілуімен құттықтап, арнайы диплом табыс етті.
Кенебай Қожахметов саналы ғұмырын отандық аграрлық ғылымға арнаған ғалым. Оның ғылыми қызметі 1970 жылдан бастап ҚазЕжӨШҒЗИ-мен тығыз байланысты. Ғалым ұзақ жылдар бойы будандастыру және цитогенетика зертханасын басқарып, бидай мен тритикале селекциясының дамуына елеулі үлес қосты. Ол 13 сортты мемлекеттік сынаққа ұсынуға атсалысып, 120-дан астам ғылыми еңбек жариялаған және бес патент алған.
Тілектес Есполов ғалымның кәсіби жолы мен адамгершілік қасиеттеріне ерекше тоқталды.
«Кенебай ағамен кеңес дәуірінен бері таныспыз. Біз де Мәскеуде аспирантурада оқып, үлкен ғылыми мектептен өттік. Сол кезеңнен бері ауыл шаруашылығы ғылымына бірге қызмет етіп келеміз. Кенебай Қожахметұлы – білімі терең, еңбегіне адал, ғылымға шынайы берілген азамат. Оның отандық селекция мен жас ғалымдарды тәрбиелеуге қосқан үлесі зор», – деді ол.
Академия президентінің айтуынша, құрметті атақ беру туралы шешімді президиум мүшелері бірауыздан қолдаған.
Адамның басты құндылығы – оның ішкі тазалығы, адалдығы және елге сіңірген еңбегі. Жақсылық та, жамандық та адамның өзіне қайтып келеді. Сондықтан қандай жағдайда да адал болу керек. Кенебай Қожахметұлы осы ұстанымды өмір бойы еңбегімен дәлелдеген тұлға. Қазақстан халқы осындай ғалымдарымен мақтанады, – деді Тілектес Есполов.
Салтанатты іс-шара барысында құрметті академик дипломы Қытай Халық Республикасы Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясы Дақылдар институтының «Жүгері селекциясы және агротехнологиясы» бөлімінің жетекші ғалымы, PhD докторы, профессор Сейілхан Серікбайұлы Сайға (SAILIHAN SAI) да табысталды.
Сейілхан Сайдың ғылыми қызметі жүгері селекциясын дамытуға, заманауи агротехнологияларды жетілдіруге және халықаралық ғылыми ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған.
Тілектес Есполов Ерлепесов бастаған аға буын ғалымдардың отандық аграрлық ғылымның қалыптасуына зор үлес қосқанын атап өтіп, Кенебай Қожахметов пен Сейілхан Сайға мықты денсаулық, ғылыми ізденістеріне табыс және жаңа жетістіктер тіледі.
Кенебай Кожахметов и Сейлхан Сай стали почётными академиками
Сегодня, 9 октября, Казахский научно-исследовательский институт земледелия и растениеводства посетил президент Академии сельскохозяйственных наук Республики Казахстан Тлектес Есполов. В ходе визита он поздравил доктора биологических наук, известного учёного-селекционера Кенебая Кожахметова с присвоением звания почётного академика и вручил ему специальный диплом.
Кенебай Кожахметов посвятил свою жизнь отечественной аграрной науке. С 1970 года его научная деятельность тесно связана с КазНИИЗиР. На протяжении многих лет учёный возглавлял лабораторию отдалённой гибридизации и цитогенетики, внёс значительный вклад в развитие селекции пшеницы и тритикале. При его участии на государственное сортоиспытание были переданы 13 сортов. Он опубликовал более 120 научных работ и получил пять патентов.
Тлектес Есполов особо отметил профессиональный путь и человеческие качества учёного.
– С Кенебаем Кожахметовичем мы знакомы ещё с советских времён. Мы учились в аспирантуре в Москве и прошли большую научную школу. С тех пор вместе служим сельскохозяйственной науке. Кенебай Кожахметович – глубоко образованный, преданный своему труду и искренне увлечённый наукой человек. Он внёс большой вклад в развитие отечественной селекции и подготовку молодых учёных, – сказал он.
По словам президента Академии, решение о присвоении почётного звания было единогласно поддержано членами президиума.
– Главные ценности человека – внутренняя чистота, честность и труд на благо страны. И добро, и зло возвращаются к самому человеку. Поэтому при любых обстоятельствах нужно оставаться честным. Кенебай Кожахметович всей своей жизнью и трудом доказал верность этим принципам. Народ Казахстана гордится такими учёными, – подчеркнул Тлектес Есполов.
Во время торжественного мероприятия диплом почётного академика также вручили Сейлхану Серикбаевичу Саю (SAILIHAN SAI) – доктору PhD, профессору, ведущему учёному отдела «Селекция и агротехнология кукурузы» Института культур Академии сельскохозяйственных наук Синьцзян-Уйгурского автономного района КНР.
Научная деятельность Сейлхана Сая направлена на развитие селекции кукурузы, совершенствование современных агротехнологий и укрепление международного научного сотрудничества.
Тлектес Есполов также отметил значительный вклад старшего поколения исследователей, начиная с Ерлепесова, в становление отечественной аграрной науки. Он пожелал Кенебаю Кожахметову и Сейлхану Саю крепкого здоровья, успехов в научной деятельности и новых достижений.
@agro__press @nasec
