26.05.2026
Цифрландыру – майлы дақылдар селекциясындағы жаңа кезең
Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында селекциялық зерттеулерді цифрландыру бағытында жаңа инновациялық жоба жүзеге асырылуда. Бұл бастама селекциялық стационарлар мен органикалық, тәлімі және суармалы егіншілік алқаптарын заманауи цифрлық технологиялар негізінде басқаруға және мониторинг жүргізуге бағытталған.
Зерттеу жұмыстарының қазіргі барысы туралы майлы дақылдар лабораториясының меңгерушісі Светлана Дидоренко атап өткендей, институтта DJI Terra бағдарламалық платформасы негізінде қашықтан мониторинг жүргізу және агробиологиялық деректерді дәл талдау жүйесі енгізілуде.
Оның айтуынша, цифрлық платформаларды қолдану селекциялық материалды бағалаудың сапалы жаңа деңгейіне көшуге мүмкіндік беріп отыр. Егістіктердің жағдайын жоғары дәлдікпен бақылау, тәжірибелік алқаптарға кеңістіктік талдау жасау және перспективалы генотиптерді жедел анықтау жұмыстары айтарлықтай жеңілдеді.
Светлана Дидоренко аэрофототүсірілім, фотограмметрия және цифрлық картография технологиялары өсімдіктердің морфобиологиялық ерекшеліктерін объективті бағалауға, стресс факторларын ерте анықтауға және селекциялық үдерістің тиімділігін арттыруға жол ашатынын атап өтті.
Сонымен қатар DJI Terra платформасы ортофотожоспарлар мен 3D модельдер жасауға, NDVI және NDRE сияқты вегетациялық индекстерді есептеуге және селекциялық питомниктер бойынша бірыңғай цифрлық деректер базасын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Маманның айтуынша, бұл тәсіл селекциялық шешімдер қабылдау жылдамдығын арттырып, адам факторының әсерін азайтады және перспективалы формаларды ерте анықтауға жағдай жасайды. Нәтижесінде селекциялық жұмыс Smart Breeding – деректерге негізделген интеллектуалды селекция деңгейіне көшуге жақындайды.
Цифровизация – новый этап в селекции масличных культур
В Казахском научно-исследовательском институте земледелия и растениеводства реализуется новый инновационный проект по цифровизации селекционных исследований. Данная инициатива направлена на внедрение современных цифровых технологий в управление селекционными стационарами, а также полями органического, богарного и поливного земледелия.
Как отметила заведующая лабораторией масличных культур Светлана Дидоренко, в институте внедряется система дистанционного мониторинга и точного анализа агробиологических данных на основе программного обеспечения DJI Terra.
По её словам, использование цифровых платформ позволяет вывести оценку селекционного материала на качественно новый уровень. Существенно упрощается контроль состояния посевов, проведение пространственного анализа опытных участков и оперативное выявление перспективных генотипов.
Светлана Дидоренко подчеркнула, что технологии аэрофотосъемки, фотограмметрии и цифрового картирования открывают новые возможности для объективной оценки морфобиологических признаков растений, раннего выявления стрессовых факторов и повышения эффективности селекционного процесса.
Кроме того, платформа DJI Terra позволяет формировать ортофотопланы и 3D-модели, рассчитывать вегетационные индексы (NDVI, NDRE), а также создавать единую цифровую базу данных селекционных питомников.
По её словам, данный подход ускоряет принятие селекционных решений, снижает влияние человеческого фактора и позволяет более оперативно выявлять перспективные формы. В результате селекционная работа постепенно переходит на уровень Smart Breeding – интеллектуальной селекции, основанной на данных и цифровых технологиях.
@agro__press @nasec.
