Көпжылдық бидай – тұрақты ауыл шаруашылығының негізі
Климаттың өзгеруі, топырақтың тозуы және агробиоалуантүрліліктің азаюы жағдайында көпжылдық дәнді дақылдарды енгізу аса маңызды. Бұл туралы егіншілік зертханасының меңгерушісі Рауан Жапаев мәлімдеді.
Оның айтуынша, дәстүрлі біржылдық егістермен салыстырғанда, көпжылдық дақылдар агроэкожүйелердің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. «Олар топырақта органикалық заттардың жиналуына ықпал етіп, эрозияны айтарлықтай төмендетеді», – деді ол.
Сондай-ақ маман көпжылдық бидайдың маңыздылығына тоқталды. «Бұл дақыл жоғары шаруашылық тиімділікті экологиялық артықшылықтармен ұштастырады. Сондықтан ол тұрақты ауыл шаруашылығында маңызды орын алады», – деді Рауан Жапаев.
Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы дақылдарының биоалуантүрлілігін арттыру және топырақты жақсарту жобасы аясында тәжірибелік алқаптарда көктемгі мониторинг жүргізіліп жатыр. «Біз өсімдіктердің қыстан шығуын, егіс тығыздығын, топырақтың қоректік режимін және агрофизикалық жағдайын бағалаудамыз», – деді ол.
Алдын ала нәтижелерге сәйкес, көпжылдық дақылдар ертерек көктейді. Бұл көктемгі ылғалды тиімді пайдалануға мүмкіндік беріп, агроэкожүйелердің тұрақтылығын арттырады.
Многолетняя пшеница: устойчивое будущее сельского хозяйства
В условиях изменения климата, деградации почв и снижения агробиоразнообразия особую актуальность приобретает внедрение многолетних зерновых культур. Об этом заявил заведующий лабораторией земледелия Рауан Жапаев.
По его словам, в отличие от традиционных однолетних посевов, многолетние культуры обеспечивают более устойчивое функционирование агроэкосистем. «Они способствуют накоплению органического вещества в почве и позволяют существенно снизить эрозионные процессы», – отметил он.
Жапаев подчеркнул, что особый интерес представляет многолетняя пшеница как перспективная культура. «Она сочетает высокую хозяйственную ценность с экологическими преимуществами, что делает её важным элементом устойчивого сельского хозяйства», – добавил специалист.
В рамках проекта по повышению биоразнообразия сельскохозяйственных культур и улучшению состояния почв в настоящее время проводится весенний мониторинг опытных участков. «Мы оцениваем перезимовку растений, густоту стояния, пищевой режим почвы и её агрофизическое состояние», – сообщил он.
По предварительным данным, многолетние культуры раньше возобновляют вегетацию. Это позволяет эффективнее использовать весеннюю влагу и в целом повышает устойчивость агроэкосистем.
@agro__press @nasec.kz
ҚазЕжӨШҒЗИ-да агробиология студенттерінің дуалды оқытуы өтуде
«Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС базасында «Агробиология» факультетінің 3-курс студенттеріне арналған дуалды оқыту жүргізілуде.
Оқу 6В08101 – «Агрономия» білім беру бағдарламасы аясында ұйымдастырылып, 2026 жылғы 21 қаңтар мен 2 мамыр аралығында өтуде. Практика базасы – Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты.
Бүгінгі сабақты дәнді және мал азықтық дақылдар зертханасының меңгерушісі Баймұратов Асқар өткізді. Сабақ барысында студенттерге ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің практикалық және теориялық қырлары, заманауи агротехнологиялар мен ғылыми зерттеу әдістері таныстырылды.
Студенттер өз әсерлерімен бөлісіп, сабақтың қызықты әрі мазмұнды өткенін атап өтті. Олардың айтуынша, дуалды оқыту жүйесі теория мен тәжірибені тиімді ұштастыруға, болашақ мамандықты тереңірек түсінуге және нақты өндірістік жағдайда құнды тәжірибе жинақтауға мүмкіндік береді.
В КазНИИЗиР проходит дуальное обучение студентов-агробиологов
В ТОО «Казахский НИИ земледелия и растениеводства» проходит дуальное обучение студентов 3 курса факультета «Агробиология».
Обучение организовано в рамках образовательной программы 6В08101 – «Агрономия» и проходит в период с 21 января по 2 мая 2026 года. Базой практики выступает Казахский НИИ земледелия и растениеводства.
Сегодняшнее занятие провёл заведующий лабораторией зернофуражных культур Баймуратов Аскар. В ходе занятия студентам были представлены практические и теоретические аспекты выращивания сельскохозяйственных культур, современные агротехнологии и методы научных исследований.
Студенты поделились своими впечатлениями, отметив, что занятия проходят интересно и познавательно. По их словам, дуальная система обучения помогает глубже понять будущую профессию, закрепить теоретические знания на практике и получить ценный опыт в реальных условиях.
@agro__press @nasec.kz
ҚазЕжӨШҒЗИ органикалық егіншілік зертханасы халықаралық көрмеге қатысуда
ҚазЕжӨШҒЗИ-дың органикалық егіншілік зертханасының қызметкерлері Алматы қаласында өтіп жатқан Greenhouses & Flowers 2026 халықаралық көрмесіне қатысуда. Көрме 1–3 сәуір аралығында МВЦ «Атакент» көрме орталығында ұйымдастырылған.
Іс-шараның басты мақсаты – органикалық егіншілік өнімдерін кеңінен насихаттау, экологиялық таза өндірісті дамыту және заманауи агротехнологияларды таныстыру. Көрме аясында зертхана мамандары өздерінің ғылыми әзірлемелерін ұсынып, органикалық шешімдер мен тұрақты ауыл шаруашылығы саласындағы тәжірибелерімен бөлісуде.
Органикалық егіншілік зертханасының меңгерушісі Назира Слямова атап өткендей, «органикалық егіншілік – болашақтың бағыты. Бүгінде бұл тек тренд қана емес, қоршаған ортаны сақтаудың және сапалы өнім өндірудің маңызды жолы. Біз көрме барысында өзіміздің әзірлемелерімізді таныстырып, фермерлер мен сала мамандарына нақты шешімдер ұсынудамыз».
Сондай-ақ ол мұндай халықаралық алаңдар тәжірибе алмасуға және жаңа серіктестіктер орнатуға мүмкіндік беретінін атап өтті.
Лаборатория органического земледелия КазНИИЗиР участвует в международной выставке
Сотрудники лаборатории органического земледелия КазНИИЗиР принимают участие в международной выставке Greenhouses & Flowers 2026, которая проходит в Алматы с 1 по 3 апреля на территории МВЦ «Атакент».
Основная цель участия – популяризация продукции органического земледелия, развитие экологически чистого производства и внедрение современных агротехнологий. В рамках выставки специалисты представляют свои научные разработки, органические решения и делятся опытом в сфере устойчивого сельского хозяйства.
Как отметила заведующая лабораторией органического земледелия Назира Слямова, «органическое сельское хозяйство – это тренд будущего. Сегодня это уже не просто направление, а необходимость для сохранения экологии и производства качественной продукции. На выставке мы демонстрируем наши разработки и предлагаем практические решения для аграриев».
По ее словам, участие в подобных международных мероприятиях способствует обмену опытом и открывает новые возможности для сотрудничества.
@agro__press @nasec.kz
Қант қызылшасы селекциясы: ерте басталған маусым және жаңа ғылыми нәтижелер
Биыл ҚазЕжӨШҒЗИ-да көктемгі дала жұмыстары әдеттегіден ерте басталды. Бұл, ең алдымен, климаттық жағдайлардың өзгеруімен байланысты. Қазіргі уақытта қант қызылшасының аналық тамыржемістері отырғызылып, изоляторлар астына клумбалар дайындалып, селекциялық материалдар бақыланатын будандастыруға әзірленуде.
Жыл сайын изоляторлар астында 300-ден астам клумба салынып, онда гибридизация жүргізіледі және селекциялық желілердің бастапқы тұқым шаруашылығы қалыптастырылады. Сонымен қатар тұқымдық өсімдіктерге цитологиялық, морфологиялық және технологиялық бағалау қатар жүргізіледі.
Зерттеудің негізгі мақсаты – бақыланатын будандастыру арқылы гибридті тұқым алу, селекциялық материалға кешенді бағалау жүргізу және болашақта жоғары өнімді сорттарды іріктеу.
Зертхана меңгерушісі Лайла Табынбаева атап өткендей, «қазіргі селекциялық жұмыстар тек жаңа сорт шығару емес, ол – нақты өндірістік сұранысқа бейімделген, сапасы жоғары, тұрақты өнім беретін дақылдарды қалыптастыруға бағытталған кешенді ғылыми процесс».
Күтілетін нәтижелер қатарында гибридті тұқым алу, маңызды белгілер жиынтығы бойынша перспективалы селекциялық нөмірлерді анықтау және әрі қарай селекциялық жұмыс пен бастапқы тұқым шаруашылығына ең үздік желілерді іріктеу бар.
Селекция сахарной свеклы: ранний старт сезона и новые научные результаты
В этом году весенние полевые работы в КазНИИЗиР начались раньше обычных сроков, что связано с изменением климатических условий. В настоящее время ведётся посадка маточных корнеплодов сахарной свеклы, закладка клумб под изоляторами, а также подготовка селекционного материала к контролируемым скрещиваниям.
Ежегодно под изоляторами закладывается более 300 клумб, где проводится гибридизация и осуществляется первичное семеноводство селекционных линий. Параллельно выполняется цитологическая, морфологическая и технологическая оценка семенных растений сахарной свеклы.
Цель исследований – проведение контролируемых скрещиваний, получение гибридных семян и комплексная оценка селекционного материала для дальнейшего отбора.
Как отметила заведующая лабораторией сахарной свеклы Лайла Табынбаева, «современная селекция – это не только создание новых сортов, но и комплексная работа, направленная на получение устойчивых и высокопродуктивных культур, отвечающих требованиям производства».
Среди ожидаемых результатов – получение гибридных семян, выделение перспективных селекционных номеров по комплексу признаков, а также отбор лучших линий для дальнейшей селекционной работы и первичного семеноводства.
@agro__press @nasec.kz
Свежие комментарии